Zmarł Jan Małek, współtwórca zapaśniczej sekcji Stali Rzeszów

W wieku 91 lat zmarł Jan Małek, trener, społecznik i jeden z ludzi, którzy od podstaw zbudowali zapaśniczą Stal Rzeszów. To właśnie on współtworzył sekcję, która przez kolejne dekady stała się ważnym punktem na sportowej mapie miasta.

Małek nie tylko organizował początki rzeszowskich zapasów, ale też wychował zawodników startujących później na igrzyskach olimpijskich, mistrzostwach Europy i świata. Jego praca wykraczała daleko poza sam wynik sportowy - była także szkołą charakteru i systematyczności.

Od skromnego baraku do I ligi

Historia sekcji zapaśniczej ZKS Stal Rzeszów zaczęła się w październiku 1959 roku. Jan Małek, wspólnie z Waldemarem Pasternakiem i Józefem Ziembickim, powołał do życia nowy dział sportowy w klubie, rozpoczynając niemal od zera.

Pierwsze treningi odbywały się w bardzo skromnych warunkach - najpierw w baraku, a później w sali Zespołu Szkół Mechanicznych. Mimo tego sekcja rozwijała się szybko, a efekty pracy organizacyjnej i szkoleniowej zaczęły przynosić konkretne rezultaty. W 1967 roku drużyna awansowała do najwyższej klasy rozgrywkowej, czyli I ligi, umacniając pozycję Rzeszowa jako jednego z ważniejszych ośrodków zapaśniczych w kraju.

Oko do talentów i wychowankowie na wielkich arenach

Jan Małek uchodził za szkoleniowca, który potrafił dostrzec potencjał tam, gdzie inni go nie widzieli. Najbardziej znanym przykładem był Adam Sandurski - późniejszy medalista igrzysk olimpijskich, mistrzostw świata i Europy, mierzący 214 cm i ważący 135 kg. Sandurski zmarł w lutym 2026 roku.

Małek wypatrzył go, gdy miał blisko 20 lat i pracował ciężko w lesie. Namówił go do rozpoczęcia treningów, mimo że wcześniej nie miał doświadczenia w sporcie wyczynowym. Zanim pozwolił mu na pierwsze starty, dawał mu czas na zbudowanie masy, wzmocnienie nóg i opanowanie techniki w stylu wolnym. Z jego pracy skorzystali też inni późniejsi olimpijczycy, w tym Jan Falandys i Wojciech Małek.

Praca dla kadry i lokalnej społeczności

Sukcesy odniesione w Rzeszowie otworzyły Małkowi drogę do pracy z reprezentacją Polski. W latach 1968–1973 pełnił funkcję asystenta trenera kadry narodowej w stylu wolnym. Współpracował między innymi z Eugeniuszem Najmarkiem, a równolegle angażował się w działalność Polskiego Związku Zapaśniczego.

Sport traktował przede wszystkim jako narzędzie wychowawcze. Wierzył, że aktywność fizyczna pomaga kształtować charakter, a nie tylko osiągać wyniki. Przez wiele lat pozostawał też aktywnym społecznikiem - prowadził między innymi zajęcia kulturystyczne w rzeszowskim Domu Kultury Drabinianka.

Dlaczego ta postać była ważna dla Rzeszowa

Jan Małek należał do grona osób, które realnie budowały lokalny sport od podstaw. Dla rzeszowskiej społeczności jego dorobek to nie tylko medale i awanse, ale też całe pokolenia młodych ludzi, którzy trafili pod jego opiekę, uczyli się dyscypliny i rozwijali swoje kariery właśnie w Rzeszowie.

Takie postacie mają znaczenie także dlatego, że łączą sport z pracą wychowawczą i społeczną. W przypadku Małka mowa o człowieku, który współtworzył trwałą część miejskiej tożsamości sportowej i przez dziesięciolecia pozostawał związany z lokalnym środowiskiem.

Pożegnanie z twórcą zapaśniczej tradycji

Śmierć Jana Małka zamyka ważny rozdział w historii Stali Rzeszów i rzeszowskich zapasów. Pozostaje po nim nie tylko pamięć o sukcesach, ale też o pracy u podstaw, dzięki której sekcja stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych ośrodków tej dyscypliny w Polsce.

Jego dorobek będzie przypominany przy okazji kolejnych opowieści o rzeszowskim sporcie i jego największych wychowankach. Informacje przekazał lokalny materiał poświęcony historii i dorobkowi Jana Małka.

• współtworzył sekcję zapaśniczą ZKS Stal Rzeszów w październiku 1959 roku,
• w 1967 roku doprowadził drużynę do I ligi,
• w latach 1968–1973 pracował przy kadrze narodowej w stylu wolnym,
• wychował zawodników startujących na igrzyskach, mistrzostwach Europy i świata.

Sport traktował przede wszystkim jako narzędzie wychowawcze, wierząc, że fizyczna aktywność kształtuje charakter.

Jan Małek