Rusza Akademia PKDP w Rzeszowie. Podkarpacie wzmacnia ochronę dzieci przed wykorzystywaniem

Podkarpacie dołącza do ogólnopolskiego programu, który ma skuteczniej chronić dzieci przed przemocą seksualną. Już w listopadzie w Rzeszowie odbędzie się specjalistyczna Akademia PKDP, skierowana do przedstawicieli instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo najmłodszych. To nie jednorazowe szkolenie, ale początek budowy trwałego systemu współpracy, który ma zmienić sposób reagowania na zagrożenia wobec dzieci w całym regionie.

W latach 2020-2025 do Państwowej Komisji do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej 15. roku życia wpłynęło 439 spraw, z czego 66 wszczęto w ubiegłym roku. Te liczby pokazują, że problem jest realny i dotyka także naszego regionu.

Akademia PKDP w Rzeszowie – co to za program?

Akademia PKDP to certyfikowany program szkoleniowy „Zapobieganie, rozpoznawanie i reagowanie na wykorzystanie seksualne małoletnich”. Został on zainaugurowany na Podkarpaciu podczas spotkania z wojewodą podkarpacką Teresą Kubas-Hul. Inicjatywa ma stworzyć stałą platformę współpracy pomiędzy samorządami, służbami publicznymi, wymiarem sprawiedliwości, policją, organizacjami społecznymi oraz środowiskami pracującymi z dziećmi i młodzieżą.

Twórcy programu podkreślają, że skuteczna ochrona najmłodszych nie może opierać się wyłącznie na działaniach pojedynczych instytucji. Kluczowe znaczenie ma wymiana doświadczeń, wspólne standardy postępowania oraz szybkie reagowanie na sygnały mogące świadczyć o krzywdzeniu dziecka. Dlatego też podczas spotkania z wojewodą rozmawiano nie tylko o organizacji szkoleń, ale także o stworzeniu trwałego systemu współpracy po ich zakończeniu.

Dlaczego to takie ważne? Skala problemu w liczbach

Wykorzystanie seksualne dzieci to jedno z najpoważniejszych i najtrudniejszych do wykrycia przestępstw. Sprawy często wychodzą na jaw dopiero po wielu latach, kiedy karalność czynów zdążyła się już przedawnić. Statystyki Państwowej Komisji są alarmujące: w samym 2025 roku zakończono 67 postępowań, z czego jedynie w 14 przypadkach zdecydowano o wpisie do Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym, a w 11 odmówiono wpisu.

Aż 42 postępowania zakończyły się z powodu śmierci osoby wskazanej jako sprawca lub sprzeciwu wniesionego przez osobę pokrzywdzoną. To pokazuje, jak ogromnym wyzwaniem jest prowadzenie postępowań dotyczących przestępstw seksualnych wobec dzieci po upływie wielu lat od ich popełnienia. Komisja rozpatruje sprawy sprzed wielu, a nawet kilkudziesięciu lat, a osoby wskazywane jako sprawcy mają dziś często od 80 do 90 lat. Istnieje więc realne ryzyko zamknięcia poszkodowanym drogi do uzyskania sprawiedliwości za życia sprawcy.

Rola Państwowej Komisji – nie tylko szkolenia

Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej 15. roku życia pełni znacznie szerszą rolę niż tylko działalność szkoleniowa. Po otrzymaniu informacji o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przekazuje sprawę do prokuratury, a zgłoszenie złożone do Komisji jest jednocześnie zawiadomieniem organów ścigania. Komisja monitoruje również prowadzone postępowania przygotowawcze i sądowe, analizuje działania organów państwa pod kątem ewentualnych uchybień oraz w razie ich stwierdzenia – podejmuje odpowiednie kroki prawne.

W sprawach, które uległy przedawnieniu, może prowadzić własne postępowania wyjaśniające i decydować o wpisie sprawcy do prowadzonego przez Ministerstwo Sprawiedliwości Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Jednocześnie Komisja podkreśla, że taki wpis nie jest karą ani orzeczeniem o winie, lecz ma charakter prewencyjny. Instytucja wspiera także osoby pokrzywdzone, uczestnicząc za ich zgodą w postępowaniach sądowych jako oskarżyciel posiłkowy, składając wnioski do Prokuratora Generalnego czy występując o objęcie spraw szczególnym nadzorem.

Co zyskają mieszkańcy Podkarpacia?

Uruchomienie Akademii PKDP oznacza, że przedstawiciele instytucji z Podkarpacia będą mogli zdobywać specjalistyczną wiedzę dotyczącą rozpoznawania sygnałów wykorzystywania seksualnego dzieci, właściwego reagowania oraz współpracy pomiędzy poszczególnymi służbami i instytucjami. Organizatorzy podkreślają, że celem programu nie jest jednorazowe przeszkolenie uczestników, lecz stworzenie trwałej sieci współpracy w regionie. Dzięki temu osoby pracujące z dziećmi mają szybciej wymieniać informacje, korzystać z wypracowanych standardów oraz skuteczniej reagować w sytuacjach zagrożenia.

– Ochrony dzieci nie da się budować w pojedynkę. Potrzebujemy lokalnych partnerstw i współpracy instytucji odpowiedzialnych za ich bezpieczeństwo – podkreśla Joanna Napierała, przewodnicząca komisji. – Wierzymy, że dobrze przygotowani specjaliści oraz ścisła współpraca międzyinstytucjonalna to fundament skutecznego systemu ochrony dzieci – dodaje wiceprzewodniczący Konrad Ciesiołkiewicz.

Wojewoda podkarpacka Teresa Kubas-Hul zapowiedziała, że już w listopadzie w Rzeszowie odbędzie się Akademia PKDP dla województwa podkarpackiego. To ważny krok w budowaniu lokalnego systemu ochrony dzieci, który ma być skuteczny i trwały.

Informacje przekazała Państwowa Komisja do spraw przeciwdziałania wykorzystaniu seksualnemu małoletnich poniżej 15. roku życia.