Adam Józef Kowalski
Biografia
Urodził się 23 grudnia 1896 w Rzeszowie w rodzinie Wincentego i Marcjanny z Gagalów. Był wnukiem powstańca styczniowego Józefa Kowalskiego. W latach 1912–1914 należał do Związku Strzeleckiego. Na I wojnę światową wyruszył w sierpniu 1914 r. wraz z 2 kompanią rzeszowską Legionów Polskich pod dowództwem Mariana Bolesławicza. W listopadzie tego roku został ciężko ranny w bitwie pod Krzywopłotami. Po rekonwalescencji zdał maturę, którą zdał w maju 1915 r. W tymże samym roku zadebiutował jako poeta. Początkowo był żołnierzem oddziałów pomocniczych I Brygady. W maju 1916 r. przeszedł do 3 pp II Brygady Legionów Polskich i brał udział w walkach nad Styrem i pod Stochodem; tam też zachorował na tyfus plamisty. Po wyleczeniu wrócił do służby wojskowej, awansował. Pokryzysie przysięgowym był internowany w Huszt, wcielony do armii austriackiej i wysłany na front włoski.
W listopadzie 1918 r. wstąpił do Wojska Polskiego, początkowo w 17 p.p., następnie na różnych stanowiskach w służbie kulturalnej i oświatowej wśród żołnierzy. Był założycielem oraz kierownikiem Uniwersytetu Żołnierskiego w Grodnie. Pełnił funkcję szefa sekcji oświatowej 2 Armii, a także kierował kursami metodyczno‑oświatowymi dla oficerów w Wilnie. Jednocześnie redagował dwutygodnik poświęcony problemom obrony państwa „Reduta”. Kierował referatem oświatowym w Ministerstwie Spraw Wojskowych, a następnie już w randze kapitana, był redaktorem naczelnym Żołnierza Polskiego. Kierował także redakcją „Polski Zbrojnej”. W 1932 r. w Biurze Ogólno Organizacyjnym Ministerstwa Spraw Wojskowych. W kwietniu 1933 został przeniesiony do Wojskowego Instytutu Naukowo-Oświatowego w Warszawie. W marcu 1934 roku został przeniesiony do korpusu oficerów piechoty z pozostawieniem na zajmowanym stanowisku w WINW. W 1938 był ponownie w korpusie oficerów administracji, grupa administracyjna.
Napisał wiele utworów, spośród których znacząca część zyskała popularność. Zebrał je w tomach m.in. „Lutnia w tornistrze” (1934), „100 pieśni żołnierskich” (1937) oraz „Wiersze o Komendancie” (1938). Wyjątkowe miejsce w latach międzywojennych zyskały jego pieśni: „Pieśń o Generale Edwardzie Śmigłym-Rydzu”, „Jedzie, jedzie na Kasztance”, „Miała matka trzech synów” i „Morze, nasze morze”. W czasiewojny polsko-bolszewickiej napisał Leguny w niebie.
Był uczestnikiem kampanii wrześniowej, został internowany w obozie Balș w Rumunii, gdzie, w październiku 1939, napisał „Modlitwę Obozową”, która została spopularyzowana w Polskich Siłach Zbrojnych i w Polsce Podziemnej.
Po opuszczeniu obozu od kwietnia 1940 r. służył w Armii Polskiej we Francji, po ewakuacji zaś do Wielkiej Brytanii został przydzielony do formującego się w Szkocji 2 batalionu strzelców „Kratkowane Lwiątka”. Od sierpnia 1940 był kierownikiem referatu kulturalno-oświatowego 1 Brygady Strzelców, był też redaktorem naczelnym „Żołnierza Polskiego” i „Polski Zbrojnej”. W tym czasie nadal tworzył wiersze i pisał teksty do popularnych szopek noworocznych. Na obczyźnie ukazał się zbiór jego wierszy i pieśni z lat 1939–1942 „Kierunek: WISŁA!” (Glasgow, 1943 r.). Tytuł zbioru pochodzi z siedmiostrofowego wiersza z dopiskiem: „Szkocja 1942”.
1 stycznia 1945 został awansowany na stopień majora i dostał przydział do dowództwa 4 Dywizji Piechoty (PSZ) służąc do końca wojny na stanowisku dowódcy plutonu opieki nad żołnierzem.
Po wojnie nie wrócił do Polski; zmarł 3 marca 1947 r. w Edynburgu i pochowany na cmentarzu Corstorphine w kwaterze wojskowej.