Aleksander Józef Getritz

Aleksander Józef Getritz urodził się w 1841 roku w Rzeszowie w rodzinie o tradycjach introligatorskich. Był synem Leopolda Getritza i Eleonory Mansfeld, bratem Franciszka, i pochodził z mieszczańskiej rodziny. W młodości praktykował w warsztacie ojca, zostając czeladnikiem.

Od 1858 pracował w Wiedniu jako introligator. Prowadził tam również działalność niepodległościową – werbując żołnierzy polskiego pochodzenia do przyszłego powstania. Po pozyskaniu kilku osób udał się do Krakowa, gdzie brał udział w organizowaniu oddziału Tomasza Chmielińskiego. Następnie wstąpił jako szeregowiec do oddziału Aleksandra Taniewskiego i służył jako bombardier. Do niewoli rosyjskiej trafił podczas bitwy pod Igołomią (21 marca 1863). Za udział w powstaniu został zesłany na Syberię, najpierw do Kałudy, potem do Tobolska; łącznie spędził tam 6 lat.

Po powrocie z zesłania, dzięki pomocy ks. Ludwika Ruczki, osiadł we Lwowie. Początkowo pracował w pracowni introligatorskiej Fryderyka Opuchlaka; w 1870 otworzył własny zakład galanteryjno-introligatorski, który stał się popularny we Lwowie, zwłaszcza w zakresie introligatorstwa dewocyjnego i luksusowego. Wykonywał oprawy dla urzędów miejskich, Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Uniwersytetu i Politechniki. Prace Getritza były nagradzane na wystawach rzemiosła polskiego w Lwowie, Przemyślu i Krakowie. Jego zakład, z siedzibą we Lwowie przy Kapitulnej 8 (później Rynek 41), był jednym z najlepszych w Austro-Węgrzech. Prowadził także sklep z dewocjonaliami i oferował m.in. oprawy, mapy na płótnie i inne artykuły.

Był aktywnym działaczem politycznym związanym z Konfederacją Narodu Polskiego. Był wieloletnim radnym Lwowa (od 1884) i członkiem klubu mieszczańskiego, pełnił funkcję jednego z zastępców przewodniczącego prezydium rady miasta. Działał także społecznie: był przyjacielem młodzieży robotniczej i rzemieślniczej. Sprawował m.in. funkcję prezesa lwowskiej kasy zaliczkowej, członka zarządu izby rękodzielniczej oraz izby handlowo-przemysłowej; działał w Lwowskim Towarzystwie Strzeleckim; był kuratorem Stowarzyszenia Przemysłowców i Rękodzielników „Skała”, a także pierwszym wiceprezesem rady nadzorczej muzeumu przemysłowego miejskiego we Lwowie. Był także członkiem lwowskiego Klubu Węgiersko-Polskiego oraz Zarządu Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Uczestników Powstania Polskiego z roku 1863/4.

Z działalnością publiczną Getritza związana jest anegdota o cesarzu Franciszku Józefie: gdy we Lwowie prezentowano mistrza introligatorskiego, cesarz zapytał, czy to młody i doświadczony introligator.

Aleksander Getritz zmarł po długiej chorobie 15 lipca 1917 roku. Po nabożeństwie pogrzebowym w kaplicy Boimów, został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.

24 października 1899 w Warszawie wziął ślub z Heleną Martyną z domu Kozerską i voto Ferderung (1867-1906). Para nie doczekała potomstwa. Wychowywał Stanisława Karola, syna swego brata Franciszka.