Antoni Alster

działacz komunistyczny
04.02.1903 29.09.1968 Rzeszów

Biografia

Antoni Alster urodził się 4 lutego 1903 roku w Rzeszowie w żydowskiej rodzinie Mojżesza Alstera, kupca, a wcześniej właściciela fabryki czekolady i Elki Dwojry z domu Finder. Po nauce rysunku i grafiki w szkole wieczorowej w Krakowie pracował jako kreślarz-rysownik, a następnie w kopalni w Zagłębiu Dąbrowskim, gdzie nawiązał kontakt z komórką KPP. W lutym 1924 został aresztowany za rozpowszechnianie literatury komunistycznej i przez siedem miesięcy więziony w Krakowie.

Po zwolnieniu powrócił do Rzeszowa, gdzie pracował jako uczeń drukarski. Wstąpił do Komunistycznej Partii Polski i objął funkcję sekretarza Miejskiego Komitetu KPP w Rzeszowie. Następnie, do rozwiązania partii przez Międzynarodówkę Komunistyczną w 1938, pełnił szereg odpowiedzialnych funkcji i był m.in. sekretarzem Komitetów Okręgowych KPP w Krakowie (1925), Płocku (1928), Krakowie (1929), Łodzi (1930) i Warszawie (1931). Działał także na Górnym Śląsku i w Zagłębiu Dąbrowskim; jako delegat Górnego Śląska brał udział w VI Zjeździe KPP w 1932 w Mohylewie na Białorusi. Był zwolennikiem grupy „mniejszości” w KPP; za działalność „wywrotową” wielokrotnie więziony.

W II wojnie światowej po agresji III Rzeszy na Polskę został uwolniony i przedostał się do Lwowa i Tarnopola; po agresji ZSRR na Polskę pozostał na okupowanym terytorium sowieckim. Pracował w fabrykach i związkach zawodowych, na początku 1941 został dyrektorem drukarni we Lwowie. Po napaści Niemiec na ZSRR ewakuował się na Kaukaz, stamtąd skierowano go do szkoły Międzynarodowej Szkoły Leninowskiej w Kusznarenkowie. Uczył się w Szkole im. Lenina przy Międzynarodówce Komunistycznej w Moskwie. Był oficerem oświatowym, a potem politycznym w 1. Korpusie Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Od sierpnia 1943 był zastępcą szefa wydziału oświatowego 2. Dywizji Piechoty, a od listopada 1943 szefem wydziału polityczno-wychowawczego. W maju 1944 został szefem wydziału polityczno-wychowawczego Polskiego Sztabu Partyzanckiego utworzonego na wniosek Centralnego Biura Komunistów Polskich przy KC WKP(b). Po zajęciu części ziem polskich przez wojska sowieckie przeniósł się z Sztabem do Lublina i w sierpniu 1944 objął stanowisko kierownika Wydziału Wojskowego PPR.

W styczniu 1945 stanął na czele Pomorskiej Grupy Operacyjnej Polskiej Partii Robotniczej; zlecono mu organizację struktur władzy ludowej w województwie pomorskim. 20 lutego 1945 na radzie aktywu społeczno-politycznego w Bydgoszczy wyznaczono go na funkcję I sekretarza tymczasowego Komitetu Wojewódzkiego PPR; w rzeczywistości tę funkcję piastował Stanisław Kuryluk. 23 czerwca 1945 objął formalnie urząd I Sekretarza KW PPR. Jednocześnie był pełnomocnikiem Rządu Tymczasowego RP przy Dowództwie 2. Frontu Białoruskiego oraz działał na wyzwolonych terenach Gdańska. Wiosną 1945 stanął w pomorskich strukturach.

W marcu 1945 został delegowany do pomorskiej Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy, gdzie pracował od marca 1945 do maja 1947. Zajął się m.in. odbudową gospodarczą i reformą rolną, opowiadając się za szybkim odniemczeniem ziem pomorskich. Od lipca 1945 do stycznia 1947 był posłem do Krajowej Rady Narodowej.

30 czerwca 1945 wszedł w skład Komisji Oświatowej w Bydgoszczy. Był delegatem na I Zjazd PPR w grudniu 1945, gdzie został wybrany na zastępcę członka KC. 6 maja 1946 ponownie objął stanowisko I sekretarza KW PPR w Bydgoszczy i pozostawał na stanowisku do maja 1947. Popierał tzw. grupę jednolitego frontu w pomorskiej organizacji PPS, dążącą do połączenia z PPR, zwalczając kierownictwo PPS i PSL w regionie. Od maja 1947 był zastępcą kierownika Wydziału Organizacyjnego KC PPR, a później KC PZPR; w latach 1952–1954 kierował Wydziałem Organizacyjnym. Od 1948 był członkiem Sekretariatu KC PPR, a 3 czerwca 1948 został powołany na członka Biura Organizacyjnego KC. Na Kongresie Zjednoczeniowym PPR i PPS w grudniu 1948 został wybrany na członka KC PZPR i zasiadał w nim do IV Zjazdu w 1964.

Od stycznia 1947 był posłem na Sejm Ustawodawczy (mandat od 4 lutego 1947 do 4 sierpnia 1952) z okręgu nr 25 w Bydgoszczy. Następnie sprawował mandat posła na Sejm PRL I kadencji (1952–1956). W latach 1954–1956 był I zastępcą przewodniczącego Komitetu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego przy Radzie Ministrów.

W grudniu 1956 został podsekretarzem stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych; kierował Departamentem III, Biurem Ewidencji Operacyjnej i komórką analiz, odpowiadał także za sprawy Kościoła. Był członkiem frakcji puławian w PZPR. W rywalizacji z Mieczysławem Moczarą o pierwszeństwo w resorcie przegrał i odszedł z MSW 4 maja 1962. W latach 1962–1967 był wiceministrem gospodarki komunalnej; w 1968 przeszedł na rentę. Zmarł 29 września 1968 roku w Warszawie.

Był żonaty z Leokadią z domu Bilska (1910–1996). Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera 32A-3-6).

Antoni Alster prowadził także działalność pozapiolityczną jako grafik. Posługiwał się techniką drzeworytniczą, tworzył linoryty, suchą igłę i termografię. W 1926 jego prace pokazano na wystawie jesiennej w Zachęcie; powrócił do grafiki w 1962. Jego twórczość koncentrowała się na tematyce pracy ludzkiej, wojny i zagłady oraz aktualnych wydarzeń; rozwijał technikę termografii. Jego prace znajdują się m.in. w muzeach we Włocławku, Bydgoszczy i Grudziądzu.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

I sekretarz Pomorskiego KW PPR (1945–1947)
Poseł na Sejm Ustawodawczy (1947–1952) i Sejm PRL I kadencji (1952–1956)
Wiceminister Spraw Wewnętrznych (1956–1962)
Wiceminister gospodarki komunalnej (1962–1967)
Członek KC PZPR do IV Zjazdu (1964)

Ciekawostki

Był utalentowanym grafikiem, posługiwał się drzeworytem i termografią.
Jego prace znajdują się w muzeach we Włocławku, Bydgoszczy i Grudziądzu.
W 1966 otrzymał odznaczenia: Budowniczego Wrocławia oraz Złotą odznakę Związku Zawodowego Pracowników Gospodarki Komunalnej i Przemysłu Terenowego.

Udostępnij