Antoni Bomba

Polityk lewicy chłopskiej
25.01.1868 15.02.1956 Budziwoju

Biografia

Antoni Bomba urodził się w 1868 roku w Budziwoju w rodzinie chłopskiej. Po ukończeniu 7-klasowego gimnazjum w Rzeszowie studiował przez rok weterynarię w Akademii Rolniczej w Dublanach pod Lwowem. Z powodów finansowych przerwał studia i przejął gospodarstwo rodzinne w Budziwoju, które prowadził.

Jednocześnie angażował się w działalność społeczną i polityczną. Był radnym gminy Budziwój, członkiem Rady Powiatowej (1897–1914) i Wydziału Powiatowego w Rzeszowie. W latach 1910–1924 był prezesem koła Towarzystwa Gimnastycznego Sokół w Budziwoju.

Od 1895 był korespondentem Przyjaciela Ludu oraz Wieńca i Pszczółki. Początkowo należał do Stronnictwa Chrześcijańsko-Ludowego, a po sprzeciwie wobec polityki prezesa Stanisława Stojałowskiego przeszedł w 1904 do Polskiego Stronnictwa Ludowego. Po rozłamie w 1913 działał w PSL-Lewicy, będąc od 1914 członkiem Rady Naczelnej stronnictwa i jej Wydziału. Reprezentował partię w Komisji Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych.

Był posłem do austriackiej Rady Państwa X kadencji (31 stycznia 1901 – 30 stycznia 1907), XI kadencji (17 lutego 1907 – 30 marca 1911) i XII kadencji (17 lipca 1911 – 28 października 1918) wybieranym z listy PSL w okręgu Brzozów–Tyczyn. W parlamencie austriackim najpierw należał do Słowiańskiego Centrum, następnie do Koła Polskiego, od 1904 do klubu posłów PSL. W kadencjach XI i XII należał do grupy posłów PSL (pełnił funkcję sekretarza), od 1913 PSL-Lewicy w Kole Polskim w Wiedniu. Wystawił w Wiedniu spektakl Wesele budziwojskie.

Podczas I wojny światowej został zmobilizowany do armii austro-węgierskiej, pełnił funkcję sierżanta weterynarza w lazarecie dla koni w Rzeszowie. W październiku 1917 współorganizował wiec w Rzeszowie z udziałem Wincentego Witosa.

1 listopada 1918 został zaprzysiężony jako delegat Polskiej Komisji Likwidacyjnej na powiat rzeszowski przy komisarzu Romanie Krogulskim obok przedstawicieli Narodowej Demokracji Stanisława Jabłońskiego i Teofila Niecia. Współorganizował Straż Obywatelską w mieście, do której wszedł oddział Zielonej kadry (dezerterów) z Budziwoja. Według innego źródła objął 3 listopada nadzór nad zreorganizowaną żandarmerią powiatową. Na zwołanym na początku listopada sejmiku powiatowym wniósł projekt uchwały o powszechnym wyborze władz lokalnych, urzędników i sędziów, który obejmował rozwiązanie instytucji austriackich. Projekt spotkał się ze sprzeciwem delegata Niecia, który obawiał się niepokojów społecznych.

W wolnej Polsce Bomba kontynuował działalność w PSL-Lewicy, współpracował z grupą Józefa Putka, która połączyła się z PSL-Wyzwolenie po kongresie w Rzeszowie 27 sierpnia 1922 na tle sprzeciwu wobec sojuszu wyborczego z PSL-Piast. W wyborach parlamentarnych z 1922 kandydował jednak z listy Chłopskiego Stronnictwa Radykalnego. W 1925 współorganizował wiec powiatowy PSL-Wyzwolenie w Rzeszowie z Putkiem, Janem Tepperem oraz działaczami Związku Chłopskiego. W latach 1926–1928 był członkiem Stronnictwa Chłopskiego.

W styczniu 1928 przystąpił do utworzonego wówczas Zjednoczenia Lewicy Chłopskiej Samopomoc. Był członkiem Zarządu Głównego (1928–1931), przewodniczącym małopolskiego zarządu głównego i przewodniczącym rzeszowskiego zarządu powiatowego. Został następnie prezesem stronnictwa (1929–1931). Po rozwiązaniu Zjednoczenia przez władze sanacyjne zbliżył się do nielegalnej Komunistycznej Partii Polski.

W okresie II wojny światowej utrzymywał kontakty z przedstawicielami konspiracyjnych stronnictw politycznych. W 1943 aresztowany przez Gestapo i osadzony na Zamku w Rzeszowie, gdzie był przesłuchiwany przez Hansa Flaschkego.

W 1944 został członkiem Wojewódzkiej Rady Narodowej w Rzeszowie. Od 1944 do 1946 był pierwszym powojennym starostą powiatu rzeszowskiego.

Był wnukiem Antoniego, synem Wawrzyńca i Katarzyny Kotulówny. Ożenił się w 1892 z Marią z Piętów i miał dwanaścioro dzieci, w tym Władysława (1899–1982), Mieczysława (1906–2008), Tadeusza, Stanisława, Jana i Kazimierza (1914–2001).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Poseł do austriackiej Rady Państwa w kadencjach X–XII (1901–1918)
Prezes koła Sokół w Budziwoju (1910–1924)
Prezes Zjednoczenia Lewicy Chłopskiej Samopomoc (1929–1931)
Pierwszy powojenny starosta powiatu rzeszowskiego (1944–1946)
Wystawił w Wiedniu spektakl Wesele budziwojskie

Ciekawostki

W 1917 współorganizował wiec w Rzeszowie z udziałem Wincentego Witosa
Aresztowany przez Gestapo w 1943 i osadzony na Zamku w Rzeszowie
Miał dwanaścioro dzieci, w tym Władysława, Mieczysława i Kazimierza

Udostępnij