Bartłomiej Groicki

Prawnik, tłumacz prawa
30.11.-0001 30.11.-0001 Rzeszów

Biografia

Bartłomiej Groicki był krakowskim mieszczaninem i znawcą praw stosowanych w państwie polskim, a także za granicą; propagował i tłumaczył te prawa z łaciny na język polski.

Prawdopodobnie absolwent Akademii Krakowskiej, utrzymywał dobre stosunki z Decjuszem. Około 1550 był nauczycielem dzieci rajcy krakowskiego Erazma Bancka. W latach 1567–1573 pełnił funkcję pisarza w królewskiej komorze celnej Krakowa. Przed 1567 i od 1573 był pisarzem w Sądzie Wyższym Prawa Niemieckiego w Krakowie i okresowo pełnił funkcję podwójta.

W wolnych chwilach przekładał poezję, a w 1559 wydał kancjonał Pieśni duchowne człowieka, w którym zawarte były jego przekłady oraz utwory M. Reja i A. Trzecieskiego; kancjonał zaginął.

Jego prace prawnicze obejmują tłumaczenia i opracowania najważniejszych artykułów prawa majdeburskiego (Speculum Saxonum) i adaptacje polskie, oparte na Statut Koronny, a także polskie uchwały dotyczące pożarów i ochrony przeciwpożarowej. W publikacjach kładł nacisk na dostępność prawa w języku polskim.

W 1567 w jednym tomie ukazały się Postępek sądów..., Artykuły prawa... oraz Porządek sądów..., a Groicki dołączył także Rejestr. Był to zestaw praktycznych przepisów z zakresu prawa majdeburskiego z indeksami ułatwiającymi wyszukiwanie.

Obrona sierot i wdów – dzieło opublikowane w 1605 przez jego synów Gabriela i Jana, po śmierci ojca; oparło się na Patrocinium Pupillorum Minorum et Prodigorum oraz Cavalcanti i Enchiridion locorum communium iuris magdeburgensis, łącząc prawo niemieckie i polskie z zależnościami krakowskimi.

Groicki pozostawił spuściznę, która była fundamentem kodyfikacji praw dla Ukrainy w XVIII w. i była często cytowana w późniejszych wyrokach, mimo że nie były oficjalnymi kodeksami prawa.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Tłumaczenie i upowszechnienie Speculum Saxonum w polskim przekładzie (1558), pierwsza polska książka prawnicza drukowana w języku polskim.
Wydanie Porządku sądów i spraw miejskich prawa majdeburskiego (1559) wraz z Artykułami prawa majdeburskiego i Rejestrem (1567).
Przetłumaczenie i dostosowanie Constitutio Criminalis Carolina (Postępek sądów około karania na gardle, 1559) z ostrzeżeniami przed torturami.
Obrona sierot i wdów (1605) – wydanie po jego śmierci przez synów; wpływ na prawo opiekuńcze.
Wpływ na kodyfikacje praw dla Ukrainy w XVIII wieku (Piotr II).

Ciekawostki

Miał bliskie kontakty z Decjuszem i był nauczycielem dzieci rajcy krakowskiego Erazma Bancka.
W 1567 w jednym tomie ukazały się Postępek sądów..., Artykuły prawa... oraz Porządek sądów..., do których Groicki dodał Rejestr.
Kancjonał Pieśni duchowne człowieka, wydany w 1559, zawierał przekłady i utwory M. Reja i A. Trzecieskiego; kancjonał zaginął.

Udostępnij