Irena Elgas-Markiewicz

artystka fotograf, dokumentalistka
14.10.1921 16.10.2019 Rzeszów

Biografia

Irena Elgas-Markiewicz, urodzona 14 października 1921 roku w Rzeszowie, była polską artystką fotografką i dokumentalistką. Była córką Stanisława Elgasa. Podczas II wojny światowej działała w konspiracji jako harcerka w Związku Walki Zbrojnej w Rzeszowie. W marcu 1940 została aresztowana przez Gestapo, internowana w Rzeszowie i Tarnowie. 12 września 1940 wywieziono ją Sondertransportem do niemieckiego obozu koncentracyjnego Ravensbrück (nr obozowy 4569), gdzie przebywała do stycznia 1942. Obóz opuściła dzięki wykupieniu jej przez rodzinę. Po powrocie włączyła się w konspiracyjną działalność Armii Krajowej jako sanitariuszka i kurierka.

W 1945 ukończyła szkołę fotograficzną (studia w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie). Związała się z małopolskim środowiskiem fotograficznym – w latach 60. XX wieku zajmowała się opracowaniem dokumentacji fotograficznej zamków – m.in. w Baranowie Sandomierskim, Czorsztynie, Łańcucie, Nidzicy. Miejsce szczególne w jej twórczości zajmowała fotografia dokumentacyjna i reportażowa. Od 1952 do 1970 była współpracownikiem Wydawnictwa Arkady.

Po ukończeniu Wydziału Architektury UJ w 1952 rozpoczęła pracę w Kierownictwie Odnowienia Zamku Królewskiego na Wawelu. Na Wawelu pracowała do 1989 jako starszy projektant i inspektor nadzoru przy pracach konseratorskich.

Irena Elgas-Markiewicz była autorką oraz współautorką wielu wystaw fotograficznych; autorskich i zbiorowych. W 1953 została przyjęta w poczet członków rzeczywistych Związku Polskich Artystów Fotografików (legitymacja nr 170), w którym w latach 1961–1981 pełniła funkcje prezesa i wiceprezesa Zarządu Okręgu Krakowskiego ZPAF. Za twórczość fotograficzną, pracę na rzecz fotografii i opieką nad zabytkami – otrzymała wiele nagród. Fotografie Ireny Elgas-Markiewicz wzięły udział w wystawie Dokumentalistki – polskie fotografki XX wieku, zaprezentowanej w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki (Warszawa) w 2008 roku.

Zmarła 16 października 2019, pochowana 23 października w grobie rodzinnym na cmentarzu Rakowickim (kwatera M-płd-po prawej Ziemiańskiej).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Członkostwo rzeczywiste w Związku Polskich Artystów Fotografików (1953).
Funkcje prezesa i wiceprezesa Zarządu Okręgu Krakowskiego ZPAF w latach 1961–1981.
Autorka i współautorka licznych wystaw fotograficznych; udział w wystawie Dokumenstalistki – polskie fotografki XX wieku w Zachęcie (2008).
Praca przy renowacji Zamku Królewskiego na Wawelu (1952–1989) jako starszy projektant i inspektor nadzoru.

Ciekawostki

Jest wnuczką Leopoldyny Januszowej – pionierki polskiej fotografii oraz Edwarda Janusza (1850–1914) – rzeszowskiego fotografa.
W 2016 powstał film dokumentalny o jej rodzinie, 'Rzeszowskie janusze'.

Udostępnij