Maurycy Allerhand
Biografia
Maurycy Allerhand urodził się w 1868 roku w Rzeszowie w zamożnej rodzinie żydowskiej właściciela ziemskiego. Po ukończeniu gimnazjum w Rzeszowie w 1887 r. podjął studia na Uniwersytecie Wiedeńskim, gdzie uzyskał doktorat prawa w 1892 r. We wczesnym okresie życia używał imion Mojżesz i Moritz. Po powrocie do Galicji osiadł we Lwowie, rozpoczął staż adwokacki, a w 1900 r. został adwokatem. W tym czasie publikował liczne opracowania w czasopismach krajowych i zagranicznych, m.in. w Przeglądzie Prawa i Administracji, i zajmował się etnologią prawniczą, publikując w Ludzie, a także w języku niemieckim.
W latach 1909–1910 Allerhand habilitował się na Uniwersytecie Lwowskim w dziedzinie prawa procesowego. Od tego czasu był docentem prywatnym prawa procesowego cywilnego na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. W 1917 uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1921 r. Naczelnik Państwa Józef Piłsudski nadał mu tytuł profesora zwyczajnego.
Pełnił funkcję kuratora Towarzystwa Żydowskich Słuchaczy Prawa UJK, wykładał także na Studium Dyplomatycznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. 22 sierpnia 1919 r. został mianowany członkiem Komisji Kodyfikacyjnej RP. W 1922 r. z ramienia Koła Żydowskiego wybrano go przez Sejm RP na członka Trybunału Stanu.
Pod koniec 1924 r. został komisarzem rządowym kahału lwowskiego; do 1929 r. był prezesem Żydowskiej Gminy Wyznaniowej. Był członkiem żydowskiej loży masońskiej Izraelickie Stowarzyszenie Humanitarne, z której potem wystąpił. Przez całe życie prowadził praktykę adwokacką i pracował naukowo, wykładając prawo egzekucyjne, prawo niesporne i konkursowe, historię i organizację sądownictwa, adwokatury i notariatu oraz prawo ubezpieczeniowe w lotnictwie.
Od 1931 do 1933 r. kierował Zakładem Prawa Handlowego i Wekslowego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, organizując seminaria dla młodych prawników, w których udział brali m.in. Karol Koranyi, Kazimierz Przybyłowski i Ludwik Dworzak. Byli uczestnikami także Jerzy Sawicki i Stefan Rozmaryn-Kwieciński. W latach 1932–1933 opublikował dwuczęściowy komentarz do Kodeksu Postępowania Cywilnego, w 1935 r. komentarz do Kodeksu Handlowego, a w 1937 r. komentarz do Prawa Upadłościowego i postępowania układowego. Jego dorobek obejmuje ponad 1000 pozycji.
Po wybuchu II wojny światowej i nastaniu okupacji sowieckiej Allerhand został usunięty z Uniwersytetu Lwowskiego; podjął pracę w spółdzielni Kultigruszka produkującej drewniane zabawki razem z synem. W 1940 r. dopuszczono go do wykładów na Uniwersytecie – jedynie z zakresu prawa o notariacie. W dniu 1 sierpnia 1941 r. okupacja niemiecka przerwała jego działalność; wkrótce aresztowano go i wyrzucono z mieszkania. W listopadzie rodzinę przeniesiono do getta lwowskiego. Odmówił objęcia stanowiska przewodniczącego Judenrat ze względu na zaawansowany wiek i zły stan zdrowia. Rękopis dziennika z getta Zapiski z tamtego świata przechował profesor Stefan Stasiak; dziennik ten został wydany w 2003 r. i zaktualizowany w 2011 r.
10 sierpnia 1942 r. został wywieziony do obozu janowskiego, gdzie zamordowano go, a żonę i wnuka prawdopodobnie wywieziono do Bełżca. Jego rodzina zginęła w Holokauście. Symboliczny grób Maurycego Allerhanda i jego żony Salomei znajduje się na nowym cmentarzu żydowskim w Krakowie.