Roman Grodecki
Biografia
Roman Grodecki urodził się 21 kwietnia 1889 w Rzeszowie. Był synem Jana, urzędnika podatkowego, i Karoliny z Gorylskich. Uczęszczał do szkoły powszechnej w Kołomyi i gimnazjum w Bochni; w latach 1907–1912 studiował historię, filozofię, geografię, historię prawa, filologię i archeologię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Wśród jego wykładowców byli m.in. Franciszek Bujak, Ignacy Chrzanowski, Wiktor Czermak, Włodzimierz Demetrykiewicz oraz Wacław Tokarz; pod opieką Stanisława Krzyżanowskiego obronił w 1918 doktorat na temat Książęca włość trzebnicka na tle organizacji majątków książęcych w Polsce w XII wieku. Jeszcze w czasie studiów pracował jako aplikant w Archiwum Akt Dawnych w Krakowie (1909–1912).
W latach 1913–1914 był asystentem w Seminarium Historycznym UJ, następnie (1914–1917) służył w Legionach. Po obronie pracy doktorskiej został adiunktem w Archiwum Akt Dawnych (do 1921) oraz powrócił na stanowisko asystenta w Seminarium Historycznym. W 1920 habilitował się i został docentem w Katedrze Historii Gospodarczej Powszechnej i Polski; dwa lata później otrzymał nominację na profesora nadzwyczajnego i kierownika Katedry Historii Gospodarczej Średniowiecznej. W 1929 został profesorem zwyczajnym.
W czasie wojny uczestniczył wtajnym nauczaniu we Lwowie. W 1945 powrócił do pracy na UJ, kierował kolejno katedrami Historii Gospodarczej i Społecznej (1945–1952), Historii Polski Feudalnej (1952–1957), Historii Polski do XV Wieku (1957–1960). Wykładał również historię średniowieczną Polski w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie (1949–1957). Z powodu ciężkiej choroby oraz załamania psychicznego po śmierci żony w 1957 zaprzestał prowadzenia wykładów na trzy lata przed emeryturą.
W 1928 został powołany na członka korespondenta PAU, w 1946 na członka czynnego PAU; pełnił funkcję sekretarza Wydziału II PAU (1952) oraz przewodniczącego Komisji Historycznej PAU (1949–1952). Był również prezesem honorowym Oddziału Krakowskiego Polskiego Towarzystwa Historycznego. W 1953 otrzymał nagrodę państwową II stopnia za prace dotyczące historii Śląska oraz za przekład i wydanie Księgi Henrykowskiej. Uniwersytet Warszawski nadał mu w 1960 doktorat honoris causa. Ponadto historyk został odznaczony Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1954). W 1960 środowisko historyczne dedykowało mu publikację Prace z dziejów Polski feudalnej ofiarowane Romanowi Grodeckiemu w 70. rocznicę urodzin.
W pracy naukowej zajmował się historią gospodarczą średniowiecza oraz naukami pomocniczymi historii, edytorstwem. Był inicjatorem badań nad polską średniowieczną polityką menniczą, zajmował się metrologią i technologią pieniądza, badał obyczaj dyplomatyczny w Polsce średniowiecznej. Prowadził prace nad mało znanymi faktami z życia Zbigniewa, syna Władysława Hermana i brata Bolesława Krzywoustego. Przygotował do wydania Księgę Henrykowską (1949), Anonyma tzw. Galla Kronikę Polską (1923), Rachunki wielkorządowe krakowskie z roku 1471 (1953); przełożył i przygotował do publikacji fragmenty kronik. Brał udział w pracach nad Słownikiem starożytności słowiańskich oraz współpracował z pismami Wiadomości Numizmatyczne i Archeologiczne (1922–1926) i Kwartalnik Historyczny (1946–1948). Z jego prac korzystali polscy autorzy historyczni, m.in. Antoni Gołubiew i Paweł Jasienica. Miał opinię wymagającego profesora; jednym z jego uczniów był Marian Friedberg, a drugim Jerzy Wyrozumski. Przez wiele lat Grodecki przyjaźnił się z Janem Dąbrowskim. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Ogłosił ponad 170 prac, obejmujących m.in. Dzieje Polski do roku 1194, Dzieje Polski średniowiecznej, Dzieje zwierzchności menniczej w Polsce średniowiecznej, Kongres krakowski w roku 1364 oraz Dzieje gospodarki folwarcznej w Polsce. Jego prace obejmują także edycje źródeł i przekłady kronik, a także prace przygotowujące do wydania Księgi Henrykowskiej i Anonymum tzw. Galla Kronika Polska.
Zmarł i został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.