Władysław Kruczek
Biografia
Władysław Kruczek był polskim działaczem komunistycznym, urodzonym 27 kwietnia 1910 w Rzeszowie, zmarłym 5 listopada 2003 w Warszawie. Był członkiem Komunistycznego Związku Młodzieży Polski (1929–1933) i Komunistycznej Partii Polski (1933–1938).
Podczas II wojny światowej brał udział w działaniach konspiracyjnych i wojennych. Od maja 1941 służył w Armii Czerwonej jako łącznik 9 Armii. Po agresji III Rzeszy i ZSRR na Polskę dostał się na teren okupacji sowieckiej, najpierw do Lwowa. Działał w kierownictwie Międzynarodowej Organizacji Pomocy Rewolucjonistom. W 1942 wszedł w konspirację, był współorganizatorami PPR i Gwardii Ludowej na Rzeszowszczyźnie. W latach 1942–1945 był więźniem Zamku w Rzeszowie, a następnie niemieckich obozów koncentracyjnych Auschwitz-Birkenau, Oranienburg i Sachsenhausen, gdzie przebywał w specjalnym bloku nr 13 (więzień nr 62424) aż do wyzwolenia obozu.
Po powrocie do Rzeszowa został etatowym pracownikiem Komitetu Wojewódzkiego PPR, odpowiedzialnym za wywiad partyjny i organizowanie struktury satelickiej wobec PPR. Koordynował działania Stronnictwa Ludowego na Rzeszowszczyźnie, działał w egzekutywie KW PPR w Rzeszowie (1945–1947), a następnie pełnił funkcje I sekretarza Komitetu Miejskiego PPR i PZPR w Rzeszowie. W latach 1956–1971 był I sekretarzem KW PZPR w Rzeszowie; w 1953–1954 sekretarzem KW PZPR w Poznaniu, 1953–1956 I sekretarzem KW PZPR w Bydgoszczy; w latach 1954–1981 był członkiem KC PZPR. Uważany był za wpływową postać wśród "natolińczyków".
W latach 1956–1971 piastował stanowisko I sekretarza KW PZPR w Rzeszowie. W drugiej połowie lat 60. XX wieku bywał zaliczany do frakcji Mieczysława Moczara. W 1968 był jednym z inicjatorów antysemickiej nagonki w marszu marca 1968, a za lojalną postawę w wydarzeniach marcowych został powołany do Biura Politycznego KC PZPR.
Od listopada 1968 do grudnia 1980 przez 12 lat był członkiem Biura Politycznego – najwyższego gremium kierowniczego partii. Został usunięty z niego w wyniku rozliczeń z frakcją dogmatyków. W latach 1980–1981 był przewodniczącym Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej PZPR. W latach 1971–1980 był przewodniczącym Centralnej Rady Związków Zawodowych, a w latach 1972–1980 zastępcą przewodniczącego Rady Państwa, a w latach 1980–1982 członkiem Rady Państwa. Był także sygnatariuszem dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego w nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku.
Był posłem na Sejm PRL III, IV, V, VI, VII i VIII kadencji (1961–1985). W latach 1971–1981 był członkiem prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu. Był również wieloletnim członkiem Rady Naczelnej Związku Bojowników o Wolność i Demokrację, a w 1983 wybrany został do Krajowej Rady Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Zmarł w Warszawie i pochowany został w Zwięczycy. W 2007 roku podjęto działania w celu nadania jednej z ulic Rzeszowa imienia Władysława Kruczka, co ostatecznie doprowadziło do nadania ulicy patrona.