Zbigniew Gajewski
Biografia
Zbigniew Gajewski (ur. 10 marca 1907 w Rzeszowie, zm. 20 lutego 1972 w Poznaniu) był polskim działaczem ruchu robotniczego oraz autorem wspomnień ze swojego okresu międzywojennego.
Urodził się w Rzeszowie w rodzinie inżyniera mechanika Wiktora Gajewskiego i Emilii z domu Wójtowicz. Z uwagi na pracę ojca rodzina często zmieniała miejsce zamieszkania. Szkołę powszechną ukończył w Żywcu, a w 1919 roku rodzina przeniosła się do Poznania, gdzie podjął naukę w Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego. W 1920 roku wstąpił do 15 Poznańskiej Drużyny Harcerskiej, z której odszedł z powodu zmiany patrona na Stanisława Żółkiewskiego, co spowodowało wyrzucenie ze szkoły. W 1928 roku ukończył Państwową Szkołę Budownictwa z dyplomem technika robót drogowych, kolejowych i wodnych.
W grudniu 1931 roku rozpoczął pracę w Polskich Kolejach Państwowych i związał się ze Związkiem Zawodowym Kolejarzy. W 1932 roku trafił do Organizacji Młodzieżowej Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (OMTUR). W latach 1934–1936 wykładał dla młodzieży zagadnienia z zakresu polityki i historii, a po reorganizacji ruchu został wybrany na przewodniczącego oddziału TUR w Poznaniu. W 1932 roku zamieszkał w Swarzędzu, gdzie podjęto próbę utworzenia siedziby związku w Antoninku; próba ta zakończyła się awanturą i kontrowersjami z księdzem proboszczem. W 1935 roku został sekretarzem Okręgowego Komitetu Robotniczego PPS w Poznaniu, a w listopadzie 1936 wybrano go na jego przewodniczącego. Jego poglądy, wspierające jednoczesną współpracę PPS z KPP, wywołały sprzeciw innych działaczy; po interwencji władz centralnych PPS unieważniono wybory, a dwa miesiące później przeniesiono go służbowo do Jarocina. W 1937 został aresztowany pod zarzutem działalności komunistycznej w Krotoszynie i skazany na 6 lat więzienia; odbywał je w Rawiczu, będąc więźniem Komuny Więziennej. Po napadzie Niemiec na Polskę został zwolniony i wrócił do Swarzędza.
Podczas II wojny światowej pracował początkowo jako robotnik w Poznaniu, a w 1940 znalazł się w obozie przesiedleńczym na Głównej i został wysłany do Generalnego Gubernatorstwa. Trafił do Słodkowa koło Kraśnika, a następnie do Rzeszowa; był żołnierzem rzeszowskiej Armii Krajowej. Po wojnie wrócił do Poznania w 1945 roku, wstąpił do Lubelskiej PPS i wspierał koncepcję zjednoczenia PPS z PPR. Pracował w aparacie partyjnym, a następnie w latach 1947–1961 w Dyrekcji Okręgowej PKP, Zjednoczeniu Robót Inżynieryjnych i Wojewódzkim Zarządzie Dróg Publicznych. W 1961 roku przeszedł na emeryturę. W ostatnich latach życia zaangażował się w spisywanie wspomnień ze swojego życia, działał w PZPR i ZBOWiD.
Zmarł w 1972 roku i został pochowany na Cmentarzu Junikowskim w Poznaniu. Jego ojciec Wiktor Gajewski był zaangażowanym członkiem Poznańskiego Stowarzyszenia Inżynierów; starszy brat, również Wiktor, był prawnikiem i ofiarą zbrodni katyńskiej; siostry Ludmiła i Stefania były lekarkami. Był żonaty z Pelargią Szałek, bezdzietny.