Rzeszów w europejskim projekcie wodoru. Politechnika tworzy technologię dla lotnictwa przyszłości

W Rzeszowie powstaje technologia, która może wyznaczyć kierunek dla lotnictwa nowej generacji - a w centrum tego przedsięwzięcia znajduje się Politechnika Rzeszowska. Uczelnia dołączyła do międzynarodowego projektu FAME, realizowanego w ramach programu Horyzont Europa, którego celem jest stworzenie napędu samolotów opartego na ogniwach paliwowych zasilanych ciekłym wodorem.

To jeden z największych europejskich projektów badawczo-rozwojowych poświęconych przyszłości lotnictwa. W inicjatywę zaangażowany jest także Airbus, a naukowcy z Rzeszowa odpowiadają za jeden z kluczowych elementów całego systemu. Prace rozpoczęły się 1 stycznia 2024 roku i potrwają do 31 grudnia 2026 roku.

Rzeszów w gronie największych graczy branży lotniczej

Projekt FAME skupia europejskich liderów przemysłu lotniczego, producentów systemów pokładowych, uczelnie techniczne i ośrodki badawcze. Koordynatorem przedsięwzięcia jest niemiecki Airbus Operations GmbH, a konsorcjum obejmuje partnerów z Niemiec, Francji, Austrii, Włoch, Holandii i Polski.

Obecność Politechniki Rzeszowskiej w takim układzie potwierdza silną pozycję uczelni w badaniach nad nowoczesnym lotnictwem. Za działania po stronie rzeszowskiej odpowiada kierownik Katedry Awioniki i Sterowania prof. dr hab. inż. Tomasz Rogalski, a w projekt włączono także specjalistów z wielu wydziałów i katedr uczelni.

„Projekt FAME zakłada opracowanie kompletnego systemu napędowego wykorzystującego ogniwa paliwowe zasilane ciekłym wodorem (LH2)”

Politechnika Rzeszowska

Wodór jako alternatywa dla klasycznych silników

Nowy system napędowy ma być przeznaczony dla samolotów krótkiego zasięgu. Zamiast tradycyjnego paliwa lotniczego wykorzystywane będą ogniwa paliwowe zasilane ciekłym wodorem, co ma otworzyć drogę do znacznie bardziej ekologicznych rozwiązań w lotnictwie.

Najważniejszy efekt tej technologii to ograniczenie emisji szkodliwych substancji. W praktyce chodzi o wyeliminowanie emisji dwutlenku węgla oraz tlenków siarki i azotu. Szczególne znaczenie ma tu zielony wodór, produkowany z odnawialnych źródeł energii, który może dodatkowo zmniejszyć wpływ transportu lotniczego na klimat.

• system ma wykorzystywać ciekły wodór (LH2),
• rozwiązanie jest projektowane z myślą o samolotach krótkiego zasięgu,
• technologia ma ograniczać emisję CO2, tlenków siarki i tlenków azotu.

Bezpieczeństwo i testy w specjalistycznym laboratorium

Jednym z najważniejszych zadań powierzonych naukowcom z Rzeszowa jest przygotowanie specjalistycznego laboratorium do testów odporności ogniowej wybranych elementów układu paliwowego. To kluczowy etap, bo bezpieczeństwo rozwiązań opartych na ciekłym wodorze należy do największych wyzwań całego projektu.

Wyniki tych badań będą miały znaczenie nie tylko dla samego demonstratora, ale także dla przyszłych zastosowań w lotnictwie pasażerskim. Partnerzy projektu planują najpierw opracować wszystkie najważniejsze podsystemy, a potem zintegrować je w pełnowymiarowym demonstratorze naziemnym, który pozwoli sprawdzić technologię przed jej użyciem w samolotach przyszłości.

1. opracowanie podsystemów nowego napędu,
2. zbudowanie pełnowymiarowego demonstratora naziemnego,
3. testy działania i bezpieczeństwa przed wdrożeniem do lotnictwa.

Dlaczego to ważne dla Podkarpacia

Udział Politechniki Rzeszowskiej w projekcie FAME wzmacnia pozycję Rzeszowa i całego Podkarpacia jako ważnego ośrodka badań nad technologiami lotniczymi w Europie. To także potwierdzenie, że lokalne zaplecze naukowe uczestniczy w pracach o znaczeniu wykraczającym daleko poza region.

Dla mieszkańców to sygnał, że w Rzeszowie rozwijane są rozwiązania związane z przyszłością transportu i innowacjami, które mogą mieć wpływ na przemysł w kolejnych latach. Takie projekty budują markę regionu jako miejsca, w którym powstają technologie dla światowego lotnictwa.

Co wydarzy się dalej

Do 31 grudnia 2026 roku partnerzy projektu mają doprowadzić do powstania kompletnego systemu napędowego i sprawdzić jego działanie w warunkach naziemnych. Jeśli przedsięwzięcie zakończy się sukcesem, może stać się podstawą kolejnych europejskich programów rozwoju ekologicznego lotnictwa i przyspieszyć wejście do służby samolotów napędzanych wodorem.

Informacje przekazała Politechnika Rzeszowska.