Żurawina z Rzeszowa wchodzi na światowe salony. NeuroCran MT z dwoma srebrami

Najpierw Rumunia, chwilę później Polska - a w obu miejscach to samo wyróżnienie. Wynalazek z Uniwersytetu Rzeszowskiego o nazwie „NeuroCran MT”, oparty na żurawinie wielkoowocowej, w ostatnich tygodniach sięgnął po dwa prestiżowe srebrne medale na międzynarodowych wydarzeniach poświęconych innowacjom. Badacze przekonują, że ich rozwiązanie może wspierać pamięć i koncentrację, a także potencjalnie spowalniać procesy związane z demencją.

Co istotne dla osób śledzących drogę od nauki do praktyki: projekt nie zatrzymał się na etapie publikacji czy patentu. Został przygotowany również w formie gotowego produktu rynkowego pod nazwą NeuroCran™ Shot i - jak podkreślają twórcy - jest już na ścieżce komercjalizacji.

Dwa srebrne medale w tydzień: Iași i Katowice

Za opracowanie odpowiada zespół z Wydziału Technologiczno-Przyrodniczego Uniwersytetu Rzeszowskiego: dr inż. Natalia Matłok, prof. dr hab. Maciej Balawejder oraz dr hab. inż. Tomasz Piechowiak, prof. UR. To właśnie ich rozwiązanie zostało docenione w krótkim odstępie czasu na dwóch różnych arenach międzynarodowych.

Pierwsze wyróżnienie przyszło podczas 18. edycji Europejskiej Wystawy Kreatywności i Innowacji – EUROINVENT 2026. Wydarzenie odbyło się 30 maja 2026 roku w Jassach (Iași) w Rumunii i stanowi jedną z ważniejszych platform spotkań wynalazców oraz przedstawicieli biznesu w tej części Europy.

Zaledwie kilka dni później rzeszowski projekt ponownie znalazł się na podium - tym razem w Polsce. Podczas 19. Międzynarodowych Targów Wynalazków i Innowacji INTARG 2026 w Katowicach zdobył drugi Srebrny Medal. Targi odbywają się pod oficjalnym patronatem m.in. Ministerstwa Rozwoju i Technologii oraz Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO), co dodatkowo wzmacnia rangę wyróżnienia w świecie transferu technologii.

„Te nagrody jednoznacznie potwierdzają wysoki poziom naukowy i aplikacyjny opracowanej metody.”

zespół badawczy Uniwersytetu Rzeszowskiego

Na czym polega „NeuroCran MT” i dlaczego kluczowa jest AChE?

Rdzeniem rozwiązania jest odpowiednio przygotowany ekstrakt z owoców żurawiny wielkoowocowej (Vaccinium macrocarpon). Badacze wskazują, że preparat wykazuje zdolność hamowania aktywności acetylocholinoesterazy (AChE) - enzymu odpowiadającego za rozkład acetylocholiny.

To właśnie acetylocholina jest jednym z kluczowych neuroprzekaźników, istotnych dla procesów poznawczych: pamięci, uczenia się i koncentracji. Gdy jej poziom spada wraz z wiekiem lub w przebiegu chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera czy demencja starcza, funkcje kognitywne ulegają pogorszeniu. Z tego powodu hamowanie AChE jest uznawane za jedną z ważnych strategii terapeutycznych na świecie.

Twórcy podkreślają, że ich rozwiązanie bazuje wyłącznie na surowcu roślinnym i ma charakter naturalny. Dodatkowo wyniki badań laboratoryjnych in vitro wskazują na działanie przeciwzapalne oraz antyoksydacyjne, co może mieć znaczenie w długofalowym podejściu do profilaktyki starzenia się układu nerwowego.

• Mechanizm wskazywany przez twórców: hamowanie aktywności acetylocholinoesterazy (AChE), co ma sprzyjać utrzymaniu poziomu acetylocholiny.
• Surowiec: żurawina wielkoowocowa (Vaccinium macrocarpon).
• Wyniki badań: potwierdzone w warunkach in vitro działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne.

Od uczelni do rynku: NeuroCran™ Shot jako produkt „ready to go”

W przypadku wielu akademickich projektów największym wyzwaniem bywa wdrożenie. Tutaj, jak wynika z informacji przekazanych przez twórców, ten etap jest już realnie rozpoczęty. Wynalazek ma postać produktu konsumenckiego - NeuroCran™ Shot - przygotowanego pod kątem formy, wygody i rozpoznawalności na półce.

NeuroCran™ Shot został zamknięty w małej szklanej buteleczce w formacie „shot”, co wpisuje się w segment tzw. health shots na rynku żywności funkcjonalnej i suplementów diety. Opracowano też identyfikację wizualną: marka funkcjonuje z podtytułem „Cranberry Neuro Support”, a etykieta ma graficznie nawiązywać do układu nerwowego oraz owoców żurawiny. Na opakowaniu komunikowane są również hasła, takie jak „Antyoksydant” i „Wsparcie kognitywne”.

„Projekt znajduje się już w fazie wdrożeniowej i zmierza ku pełnej komercjalizacji.”

Uniwersytet Rzeszowski, Wydział Technologiczno-Przyrodniczy

Co dalej: rozmowy z biznesem i rynek „brain boosterów”

Twórcy rozwiązania pracują obecnie nad pełnym wdrożeniem i szukają partnerów biznesowych w sektorze farmaceutycznym i spożywczym. To kierunek zgodny z trendami: produkty wspierające sprawność umysłową - określane często jako „brain boostery” - zyskują popularność zarówno w starzejących się społeczeństwach, jak i wśród osób intensywnie pracujących umysłowo, w tym menedżerów czy studentów.

Dwa srebrne medale zdobyte na EUROINVENT 2026 w Iași oraz INTARG 2026 w Katowicach są dla rzeszowskiego zespołu nie tylko prestiżowym wyróżnieniem, ale też argumentem w rozmowach o rynkowym wdrożeniu. Jeśli proces komercjalizacji zakończy się sukcesem, „NeuroCran MT” może stać się kolejnym przykładem tego, jak rozwiązania z Podkarpacia wychodzą poza mury uczelni i zaczynają funkcjonować w realnej gospodarce.