Rzeszów uruchamia ZPI przy Torowej. Nowy plan dla ponad czterech hektarów

Rzeszów stawia na rozwiązanie, które może zmienić sposób planowania miejskich kwartałów: projekt dla terenów przy al. Wyzwolenia i ul. Torowej trafił do Rady Miasta jako pierwszy w historii stolicy innowacji Zintegrowany Plan Inwestycyjny. To przedsięwzięcie obejmuje ponad cztery hektary i ma porządkować przestrzeń, która dotąd była zaniedbaną, poprzemysłową częścią miasta.

Prace nad koncepcją trwały blisko półtora roku. Zespół ekspertów analizował nie tylko sam teren inwestycji, ale też komunikację, własność gruntów, sieci uzbrojenia, logistykę oraz potrzeby mieszkańców i lokalnych przedsiębiorców. W praktyce chodzi o wyjście poza myślenie ograniczone jedną działką i spojrzenie na cały fragment miasta jako na spójny organizm.

Nowe narzędzie planowania dla zaniedbanego obszaru

Teren przy ul. Torowej jest dziś opisywany jako przestrzeń poprzemysłowa, w której obok siebie funkcjonują przypadkowe obiekty, magazyny i składy handlowe położone blisko linii kolejowej. Właśnie tam ma zostać zastosowany ZPI, czyli narzędzie pozwalające przygotować większy i bardziej całościowy plan niż w tradycyjnym modelu inwestowania na pojedynczej nieruchomości.

Projekt dzieli obszar na czytelne kwartały zabudowy oraz strefy o różnym charakterze: prywatnym, półpublicznym i publicznym. Dzięki temu poszczególne części terenu mogą być odnawiane etapami, przez różnych właścicieli i w różnym czasie, bez utraty ładu przestrzennego ani sprawnej obsługi komunikacyjnej.

Między budynkami zamiast wokół samochodów

Jednym z najważniejszych założeń jest odsunięcie ruchu samochodowego na obrzeża projektowanego układu. W środku mają dominować piesi, zieleń i przestrzeń dostępna dla wszystkich, co wpisuje się w ideę miasta przyjaznego codziennym, krótkim aktywnościom.

W planie przewidziano także funkcje mieszane. Partery mają być przeznaczone na handel i usługi, wyższe kondygnacje na biura oraz mieszkania. Taki układ ma skrócić codzienne dojazdy i umożliwić załatwianie większości spraw w zasięgu spaceru. Ważnym elementem ma być również planowana wieża, która ma pełnić rolę dominanty i akcentu wjazdowego, ale jej znaczenie zależy od tego, czy parter rzeczywiście ożyje i przyciągnie ludzi.

W projektowaniu nie chodzi wyłącznie o bryłę budynku, lecz o to, co dzieje się pomiędzy obiektami i jak działa cała przestrzeń widziana z perspektywy pieszego.

Jan Gehl

Ekonomia rewitalizacji zamiast rozlewania miasta

Autorzy koncepcji podkreślają, że Rzeszów należy do grona nielicznych dużych polskich miast, które wciąż mają w centrum dziesiątki hektarów dobrze uzbrojonych i świetnie skomunikowanych terenów wymagających odnowy. Zagospodarowanie takich obszarów ma być praktyczną realizacją idei Miasta Piętnastominutowego.

W tym ujęciu alternatywą pozostaje dalsze rozlewanie zabudowy na obrzeża, co wiąże się z wysokimi kosztami infrastruktury, korkami i osłabianiem śródmieścia. Porządkowanie oraz dogęszczanie centralnych części miasta ma więc nie tylko wymiar urbanistyczny, ale też ekonomiczny i społeczny.

Dlaczego to ważne dla mieszkańców

To przedsięwzięcie może mieć znaczenie wykraczające poza jedną działkę czy jeden kwartał zabudowy. Jeśli nowy model planowania się sprawdzi, mieszkańcy zyskają bardziej uporządkowaną przestrzeń, lepsze połączenia komunikacyjne i tereny, które będą służyć nie tylko inwestorowi, ale całemu otoczeniu. Z kolei lokalny biznes może skorzystać na większym ruchu pieszym i czytelniejszym układzie funkcji.

Właśnie dlatego projekt przy al. Wyzwolenia i ul. Torowej jest traktowany jako ważny test dla miejskiego planowania w Rzeszowie. Pokazuje też, że rewitalizacja śródmiejskich terenów może być odpowiedzią zarówno na potrzeby przestrzenne, jak i na rachunek ekonomiczny miasta.

Co dalej

Teraz projekt planu zagospodarowania będzie procedowany przez Radę Miasta Rzeszowa. Jeśli zostanie przyjęty, stanie się podstawą do dalszych działań inwestycyjnych i etapowego porządkowania tego fragmentu miasta.

Informacje przekazał Urząd Miasta Rzeszowa.