Order Orła Białego odebrany Zełenskiemu. Pod znakiem zapytania wizyta w Gdańsku i Rzeszowie

Wizyta, która miała być mocnym politycznym sygnałem wsparcia i impulsem dla rozmów o przyszłości Ukrainy, dziś stoi pod znakiem zapytania. Prezydent Wołodymyr Zełenski planował przyjazd do Polski na konferencję dotyczącą odbudowy Ukrainy w Gdańsku, a przy okazji ponownie miał odwiedzić także Rzeszów. Po decyzji o odebraniu mu Orderu Orła Białego pojawiają się jednak wątpliwości, czy do tego przyjazdu w ogóle dojdzie.

Decyzja prezydenta Nawrockiego i powód: „Bohaterów UPA”

W piątek prezydent Nawrocki poinformował, że po konsultacji z Kapitułą Orderu Orła Białego zdecydował o odebraniu tego odznaczenia Wołodymyrowi Zełenskiemu. Jak przekazał, powodem ma być zgoda prezydenta Ukrainy na nadanie jednej z jednostek Sił Zbrojnych nazwy „Bohaterów UPA”.

W komunikacie prezydent Nawrocki akcentował, że decyzja nie ma wymiaru antyukraińskiego ani nie oznacza zwrotu w polityce bezpieczeństwa. Podkreślał także ciągłość polskiego wsparcia dla Ukrainy walczącej z Rosją, jednocześnie wskazując na znaczenie pamięci historycznej i polskie stanowisko wobec UPA.

„nie jest przeciwko narodowi ukraińskiemu” i „nie oznacza zmiany strategicznego kierunku polskiej polityki bezpieczeństwa”

Karol Nawrocki, prezydent

„nic się nie zmieniło”

Karol Nawrocki, prezydent

Prezydent odniósł się też do odpowiedzialności, jaką – w jego ocenie – ponoszą przywódcy państw za przeszłość i konsekwencje historycznych decyzji.

„musi nieść na sobie odpowiedzialność za to co było, za to co jest dzisiaj i za to co będzie w przyszłości”

Karol Nawrocki, prezydent

Możliwa rezygnacja z przyjazdu 25-26 czerwca

W tle tej decyzji pojawia się zasadnicze pytanie o planowaną obecność Wołodymyra Zełenskiego w Polsce w dniach 25-26 czerwca. W materiale źródłowym wskazano, że wobec napięć i atmosfery po odebraniu odznaczenia nastroje „nie są odpowiednie”, co czyni scenariusz odwołania wizyty realnym. Oznaczałoby to brak wizyty na Podkarpaciu i brak udziału Zełenskiego w gdańskiej konferencji poświęconej odbudowie Ukrainy.

Wydarzenie w Gdańsku ma przyciągnąć ważnych gości ze świata polityki europejskiej. Wśród zapowiadanych uczestników wymieniana jest m.in. przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. Jeżeli prezydent Ukrainy zrezygnuje z przyjazdu, może to zmienić rangę spotkania oraz układ planowanych rozmów.

Reakcje po stronie ukraińskiej: zrzeczenia się odznaczeń

Po ogłoszeniu decyzji prezydenta Nawrockiego w mediach społecznościowych pojawiły się liczne krytyczne wpisy ze strony ukraińskiej. Równolegle ruszyła fala gestów symbolicznych: część ukraińskich polityków poinformowała o rezygnacji z polskich odznaczeń.

• Szef Biura Prezydenta Ukrainy Kyryło Budanow zrzekł się polskich orderów zasługi.
• Jego zastępca Ihor Żowkwa zrzekł się polskich orderów zasługi.
• Ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Bodnar zrzekł się polskich orderów zasługi.

Na ten moment nie ma potwierdzenia, jak ostatecznie zostanie rozstrzygnięta kwestia przyjazdu Wołodymyra Zełenskiego. Wiadomo jednak, że decyzja dotycząca Orderu Orła Białego wywołała gwałtowną reakcję dyplomatyczną i może przełożyć się na najbliższy kalendarz spotkań w Polsce – zarówno w Rzeszowie, jak i w Gdańsku.