W Gdańsku ruszyła konferencja odbudowy Ukrainy. W planie umowy za 10 mld euro
Dwudniowa konferencja w Gdańsku otworzyła nowy etap rozmów o odbudowie Ukrainy
W Gdańsku rozpoczęła się dwudniowa Konferencja na rzecz Odbudowy Ukrainy, współorganizowana przez Polskę i Ukrainę. Spotkanie zgromadziło europejskich liderów, szefów rządów i instytucji, a także przedsiębiorców oraz menedżerów zaangażowanych w przygotowanie projektów powojennej odbudowy. Przez najbliższe dwa dni miasto ma być miejscem debat o finansowaniu, koordynacji pomocy międzynarodowej oraz wzmacnianiu współpracy gospodarczej i inwestycyjnej. Głównym celem wydarzenia jest przygotowanie praktycznych działań, które mają wesprzeć Ukrainę po zakończeniu wojny.
"Obecność europejskich liderów jest znakiem dla Polski, Ukrainy, Europy i całego świata, że słowo 'solidarność' to nie jest pusty slogan"
Donald Tusk, premier
Podczas sesji otwierającej premier Donald Tusk podkreślił, że skala obecności międzynarodowych delegacji ma wymiar polityczny i symboliczny. Zwrócił uwagę, że do Gdańska przyjechali premierzy, prezydenci, przewodniczący oraz przedstawiciele biznesu, którzy przez dwa dni mają pracować nad wspólnym projektem odbudowy Ukrainy po wojnie. Wystąpienie wskazywało, że konferencja nie ma być jedynie forum deklaracji, ale miejscem uzgadniania konkretnych przedsięwzięć i instrumentów wsparcia. W centrum rozmów znalazły się zarówno odbudowa infrastruktury, jak i odbudowa więzi społecznych oraz wspólnoty.
"Jestem dumny, że tak wielu z was, pań i panów premierów, prezydentów, przewodniczących, przedsiębiorców, menedżerów przybyło do Gdańska. Tysiące ludzi przez dwa dni będą przygotowywać wspólnie wielki projekt - projekt odbudowy Ukrainy po wojnie"
Donald Tusk, premier
Konferencja jest kontynuacją międzynarodowego formatu uruchomionego przez państwa G7 oraz platformę darczyńców dla Ukrainy. Jej zadaniem pozostaje koordynacja działań państw, instytucji i partnerów gospodarczych, a także mobilizowanie inwestycji potrzebnych do realizacji odbudowy. W praktyce oznacza to łączenie wsparcia publicznego z kapitałem prywatnym oraz przygotowanie długofalowych mechanizmów finansowania. Dla uczestników spotkania istotne jest także to, aby proces odbudowy był planowany już teraz, równolegle z trwającymi działaniami wojennymi i wysiłkiem obronnym Ukrainy.
Umowy, miliardy euro i pierwsze wypłaty z unijnej pożyczki
Jedną z najważniejszych zapowiedzi podczas konferencji była informacja o planowanym podpisaniu ponad 160 umów o łącznej wartości 10 mld euro. Tę deklarację przedstawiła premier Ukrainy Julia Swyrydenko. Jak zaznaczyła, porozumienia mają dotyczyć różnych obszarów funkcjonowania państwa i gospodarki. Chodzi zarówno o rozwój regionalny, jak i projekty biznesowe oraz kwestie związane z bezpieczeństwem i obronnością.
"Oczekujemy podpisania ponad 160 umów wartych 10 mld euro"
Julia Swyrydenko, premier Ukrainy
Ważnym elementem pakietu wsparcia jest również uruchomienie pierwszej płatności z unijnej pożyczki dla Ukrainy. Zapowiedziano, że do Ukrainy trafi 3,2 mld euro jako pierwsza transza z całego instrumentu o wartości 90 mld euro. To jeden z najkonkretniejszych finansowych sygnałów płynących z konferencji. Oznacza on, że równolegle do politycznych deklaracji uruchamiane są realne środki, które mogą zasilać najpilniejsze potrzeby państwa ukraińskiego i przygotowania do szerszej odbudowy.
"Nasze wsparcie dla Ukrainy jest konsekwentne i niezłomne, aby pomóc osiągnąć sprawiedliwy i trwały pokój"
Antonio Costa, przewodniczący Rady Europejskiej
Podczas spotkania wybrzmiało także stanowisko instytucji unijnych w sprawie dalszego wsparcia dla Kijowa. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zaapelowała do partnerów o utrzymanie pomocy, podkreślając, że silna i niezależna Ukraina leży we wspólnym interesie. Wskazała również, że ambicją Unii Europejskiej nie jest wyłącznie doraźne pomaganie, lecz także wspieranie wzrostu Ukrainy jako wolnego europejskiego państwa. Zaznaczyła przy tym, że Unia Europejska stała się największym inwestorem w Ukrainie.
"W dalszym ciągu wzywamy wszystkich naszych partnerów, żeby utrzymali swoje wsparcie, bowiem silna, niezależna Ukraina leży w naszym interesie"
Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej
- Konferencja w Gdańsku potrwa dwa dni.
- Organizatorami wydarzenia są Polska i Ukraina.
- Zapowiedziano podpisanie ponad 160 umów.
- Łączna wartość planowanych porozumień ma wynieść 10 mld euro.
- Do Ukrainy ma trafić pierwsza płatność w wysokości 3,2 mld euro.
- Środki pochodzą z unijnej pożyczki o łącznej wartości 90 mld euro.
Gdańsk jako miejsce symboliczne i polityczne dla rozmów o przyszłości Ukrainy
Wybór Gdańska na miejsce tegorocznej konferencji został przedstawiony jako decyzja o wyraźnym znaczeniu historycznym. Premier Donald Tusk przypomniał, że to właśnie tutaj rozpoczęła się II wojna światowa, określona jako największe nieszczęście współczesnej Europy. Jednocześnie wskazał, że to samo miasto jest dziś przykładem skutecznej odbudowy po zniszczeniach wojennych. W ten sposób Gdańsk stał się tłem dla rozmowy nie tylko o pieniądzach i inwestycjach, ale też o doświadczeniu odbudowy państwa i wspólnoty po katastrofie.
"To tu rozpoczęło się największe nieszczęście współczesnej Europy, jakim była II wojna światowa. Tu na własne oczy można zobaczyć, co to znaczy cud odbudowy"
Donald Tusk, premier
W wystąpieniach podkreślano, że odbudowa nie może ograniczać się do stawiania budynków, szkół, elektrowni czy innej infrastruktury. Równolegle ma dotyczyć odbudowy relacji społecznych, odpowiedzialności za przyszłość i zdolności do pojednania. W tym kontekście wskazywano, że historia Europy zna przykłady państw i narodów, które po tragicznych konfliktach zbudowały trwałe partnerstwa oparte na prawdzie i wzajemnym szacunku. Taki kierunek ma być również ważny dla przyszłości Ukrainy i jej miejsca w zjednoczonej Europie.
"Ukraina słusznie chce być częścią zjednoczonej Europy. Zawsze warunkiem prawdziwego, pełnego zjednoczenia było rozumienie własnej historii. I autentyczna zdolność i gotowość do pojednania"
Donald Tusk, premier
Premier zwrócił też uwagę, że dzisiejsza Europa stoi przed historycznym zadaniem zjednoczenia wobec agresji i narastającej niepewności, która w ostatnich latach objęła znaczną część świata. W tym ujęciu solidarność wobec Ukrainy została przedstawiona jako warunek jej odporności na rosyjską agresję oraz przyszłej odbudowy. Padło również odniesienie do doświadczeń państw zachodnich, które po wojnie przeszły drogę od konfliktu do współpracy. Wskazano, że partnerstwo Polaków, Niemców, Francuzów i Brytyjczyków pokazuje możliwość budowania wspólnej przyszłości przy zachowaniu prawdy historycznej.
"Przyszłość możemy zbudować tylko na prawdzie, na wzajemnym szacunku, na rozumieniu historii. Solidarność, która narodziła się w Gdańsku, może być naszą rzeczywistością, jeśli otworzymy swoje serca i umysły na przeszłość, ale przede wszystkim na przyszłość"
Donald Tusk, premier
Polsko-ukraińskie porozumienia i spotkania dwustronne na marginesie konferencji
W programie konferencji przewidziano również podpisywanie umów między podmiotami z Polski i Ukrainy. Porozumienia te mają służyć zacieśnianiu relacji gospodarczych i tworzeniu trwałych podstaw współpracy między firmami, instytucjami i partnerami publicznymi. To ważny element całego wydarzenia, ponieważ odbudowa kraju po wojnie będzie wymagała nie tylko dużych środków, ale też sprawnych kanałów współpracy między sąsiadującymi państwami. Dla polskich partnerów oznacza to udział w projektach, które mogą obejmować infrastrukturę, usługi, energetykę, edukację i przemysł.
Równolegle do głównych obrad odbywają się spotkania dwustronne premiera z zagranicznymi liderami i przedstawicielami instytucji międzynarodowych. Wśród rozmówców znaleźli się prezes Banku Światowego Ajay Banga, kanclerz Austrii Christian Stocker oraz premier Bułgarii Rumen Radew. Takie rozmowy na marginesie konferencji mają znaczenie organizacyjne i polityczne, ponieważ pozwalają uzgadniać szczegóły współpracy poza głównym forum plenarnym. Dla całego procesu odbudowy ważne jest, by deklaracje ze sceny głównej były szybko przekładane na konkretne ustalenia między rządami, instytucjami finansowymi i inwestorami.
Dwudniowy harmonogram konferencji został zbudowany wokół debat, uzgodnień finansowych i porozumień gospodarczych. W praktyce oznacza to intensywne rozmowy o tym, jak połączyć pomoc publiczną, wsparcie unijne i aktywność prywatnego kapitału. Gdańskie spotkanie ma więc jednocześnie wymiar polityczny, finansowy i symboliczny. Jego efektami mają być zarówno podpisane umowy i uruchomione środki, jak i wzmocnienie międzynarodowej koalicji na rzecz odbudowy Ukrainy.