Premier Tusk: kryptowaluty, paliwa i weta tworzą "ponurą całość". Rząd przyjmuje dwie kluczowe ustawy

1,6 mld zł strat i sieć powiązań - premier mówi o "ponurej całości"

Podczas briefingu przed posiedzeniem Rady Ministrów Premier Donald Tusk odniósł się do publikacji dziennika "Financial Times", który opisał kulisy nieudanej transakcji zakupu wenezuelskiej ropy przez spółkę Orlen Trading Switzerland. Według ujawnionych informacji państwo polskie miało stracić na tej operacji 1,6 mld zł. Szef rządu nie pozostawił wątpliwości, że sprawa jest jedną z najpoważniejszych w najnowszej historii kraju i zapowiedział konsekwentne wyjaśnienie wszystkich nieprawidłowości z okresu, gdy koncernem kierował Daniel Obajtek.

Premier podkreślił, że w sprawie pojawia się splot kilku wątków, które jego zdaniem układają się w spójny obraz. Chodzi o wykorzystanie kryptowalut do transferu środków, niejasne interesy na rynku paliwowym oraz polityczne zaplecze poprzedniej władzy. Do tego - jak zaznaczył - dochodzą konsekwentne blokady ustaw ze strony Prezydenta, co utrudnia rozliczenie i naprawę sytuacji.

"Wszystko układa się w bardzo ponurą całość, bo oprócz tego magicznego trójkąta: kryptowaluty, brudne interesy na paliwach i PiS, dochodzą konsekwentne weta lub blokady ze strony Prezydenta"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Jak wynika z ustaleń, spółka Orlen Trading Switzerland wypłaciła pośrednikowi około 230 mln dolarów zaliczki na dostawy ropy, które w dużej mierze nigdy nie zostały zrealizowane. Premier mówił wprost o "dziwnych pośrednikach" i przekazaniu pieniędzy bez gwarancji uzyskania surowca. Cały świat - jak podkreślił - dowiaduje się dziś o aferze, która przez lata była zamiatana pod dywan.

Prokuratura bada sprawę. Część podejrzanych ukrywa się w Dubaju

Nad śledztwami dotyczącymi nieprawidłowości w Orlenie osobisty nadzór sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek. Część osób usłyszała już zarzuty, jednak niektórzy z podejrzanych ukrywają się przed wymiarem sprawiedliwości - między innymi w Dubaju. Premier zapowiedział, że opinia publiczna będzie sukcesywnie informowana o postępach w śledztwie, bo - jak podkreślił - Polacy mają prawo znać prawdę o tej sprawie.

Szef rządu odniósł się także do nerwowych reakcji polityków opozycji i współpracowników Prezydenta. Jego zdaniem ich niepokój wynika z faktu, że skala ujawnianych powiązań może przerosnąć wszystkich zamieszanych w aferę. Mowa tu zarówno o wątku kryptowalutowym, jak i paliwowym, które - zdaniem premiera - mogą tworzyć jedną, spójną sieć brudnych interesów.

"Teraz rozumiem nerwowe zachowania urzędników Prezydenta i polityków opozycji. Dzisiaj łatwiej jest zrozumieć ich strach, bo wygląda na to, że w aferze Zondakrypto i tej paliwowej, możemy mieć do czynienia z siecią brudnych interesów, która ich przerosła"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier zaznaczył, że śledztwo jest wielowątkowe i obejmuje zarówno przepływy finansowe, jak i decyzje biznesowe podejmowane w spółkach Skarbu Państwa. Kluczowe ma być ustalenie, kto podejmował decyzje o zaliczkach dla pośredników oraz dlaczego nie zabezpieczono interesów koncernu.

Rząd ponownie przyjmuje ustawę o nadzwyczajnych zyskach. Apel do Prezydenta

Rada Ministrów po raz drugi przyjęła projekt ustawy przewidującej opodatkowanie nadzwyczajnych zysków przedsiębiorstw paliwowych. Rozwiązanie ma umożliwić finansowanie działań osłonowych dla kierowców i ograniczyć skutki wzrostu cen paliw na stacjach. Premier zaapelował do Prezydenta Karola Nawrockiego, aby tym razem nie blokował ustawy i złożył pod nią podpis.

"Gwarantuję, że jeśli Prezydent wreszcie podpisze ponownie złożoną ustawę o nadzwyczajnych zyskach, natychmiast zrealizujemy kolejny etap CPN"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Pierwszy projekt został zablokowany przez Prezydenta, który nie złożył pod nim podpisu i skierował go do Trybunału Konstytucyjnego. Premier argumentował, że kosztów kryzysu paliwowego nie mogą ponosić obywatele, bo Polska nie odpowiada za wojnę na Bliskim Wschodzie ani za politykę Donalda Trumpa czy Władimira Putina.

"Nikt już nie powinien mieć wątpliwości, że tę ustawę trzeba podpisać. To nie ludzie mają płacić za kryzys paliwowy, nie Polacy odpowiadają za wojnę na Bliskim Wschodzie. Nie mamy wpływu na politykę Donalda Trumpa, czy Putina"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Środki pozyskane z podatku mają pozwolić na kolejne w tym roku obniżenie VAT i akcyzy na paliwa. Jak wynika z danych, Orlen osiągnął w pierwszym półroczu 2026 r. niemal 16 mld zł zysku netto, wobec niespełna 6 mld zł rok wcześniej. To właśnie ten wzrost zysków ma być podstawą opodatkowania nadzwyczajnego.

Zaostrzenie kar za wjazd na przejazd kolejowy - reakcja na tragedię

Rada Ministrów przyjęła również projekt zaostrzający sankcje za wjazd na przejazdy kolejowe mimo czerwonego światła lub opuszczających się zapór i rogatek. Kierowcy, którzy nie będą stosować się do przepisów, mają automatycznie tracić prawo jazdy na trzy miesiące. W najpoważniejszych przypadkach takie zachowanie będzie mogło zostać zakwalifikowane jako przestępstwo.

"Zdaję sobie sprawę, że praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem, więc będę apelował o szybkie przyjęcie także tego zaostrzenia przepisów. I mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę tych przepisów"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Zmiany w prawie są odpowiedzią na narastający problem bezpieczeństwa na przejazdach kolejowych oraz apele środowiska kolejowego. To także reakcja na niedawną katastrofę w Sokolnikach Suchych na Mazowszu, gdzie pociąg Intercity zderzył się z ciężarówką. W wypadku zginęła jedna osoba, a wiele zostało rannych.

Co to oznacza dla mieszkańców Rzeszowa i Podkarpacia?

Decyzje podjęte przez Radę Ministrów mają bezpośrednie przełożenie na codzienne życie mieszkańców Rzeszowa i całego regionu. Podkarpacie jest jednym z kluczowych obszarów tranzytowych dla transportu paliwowego - przez nasz region przebiegają ważne szlaki zaopatrzenia w paliwa, a lokalne stacje benzynowe odczuwają każdą zmianę cen hurtowych. Obniżenie VAT i akcyzy, które ma być sfinansowane z podatku od nadzwyczajnych zysków, oznacza realne oszczędności dla kierowców tankujących w Rzeszowie, Dębicy czy Przemyślu.

Z kolei zaostrzenie kar za lekceważenie sygnalizacji na przejazdach kolejowych jest szczególnie istotne w kontekście bezpieczeństwa na Podkarpaciu, gdzie sieć kolejowa odgrywa ważną rolę w transporcie towarowym i pasażerskim. W regionie funkcjonuje wiele przejazdów kolejowych, w tym na trasach prowadzących do przejść granicznych. Lokalne środowiska kolejowe od lat apelowały o surowsze przepisy, wskazując na przypadki łamania zasad przez kierowców ciężarówek.

Mieszkańcy Rzeszowa mogą również odczuć skutki rozliczenia afery Orlenu - jeśli śledztwo doprowadzi do odzyskania części strat, środki te mogą wesprzeć budżet państwa, a w konsekwencji programy osłonowe i inwestycyjne. Dla lokalnych przedsiębiorców z branży paliwowej i transportowej kluczowe będzie tempo prac nad ustawą oraz decyzja Prezydenta, która zdecyduje o tym, czy obniżki podatków wejdą w życie jeszcze w tym roku.

Kalendarium kluczowych zdarzeń i liczb

• Straty państwa polskiego w jednej transakcji Orlen Trading Switzerland: 1,6 mld zł
• Zaliczka wypłacona pośrednikowi na dostawy wenezuelskiej ropy: około 230 mln dolarów
• Zysk netto Orlenu w pierwszym półroczu 2026 r.: niemal 16 mld zł (rok wcześniej niespełna 6 mld zł)
• Projekt ustawy o nadzwyczajnych zyskach przyjęty przez rząd po raz drugi
• Proponowana kara za wjazd na przejazd kolejowy na czerwonym świetle: utrata prawa jazdy na trzy miesiące
• Nadzór nad śledztwem sprawuje Prokurator Generalny Waldemar Żurek
• Część podejrzanych ukrywa się m.in. w Dubaju