23 mld zł na bezpieczeństwo. Rzeszów otwiera nabór do Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności

23 mld zł trafią do programu, który ma wzmocnić bezpieczeństwo państwa, samorządów i biznesu. Nabór wniosków do Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności wystartował w Rzeszowie, a o pieniądze będą mogły ubiegać się tylko ci, którzy planują nowe inwestycje.

Rzeszów symbolem startu ogólnopolskiego programu

Inauguracja naboru do Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności odbyła się właśnie w Rzeszowie. To nie był przypadek - Podkarpacie od początku wojny w Ukrainie pozostaje jednym z najważniejszych punktów na mapie bezpieczeństwa Polski. Bliskość granicy, działania w ramach programu Tarcza Wschód oraz inwestycje związane z ochroną ludności sprawiły, że region został wybrany na miejsce rozpoczęcia kampanii informacyjnej Banku Gospodarstwa Krajowego.

– Nie ma lepszego miejsca niż Podkarpacie i Rzeszów, aby ogłaszać start tak ważnego programu. To region, który w sposób szczególny rozumie, czym jest bezpieczeństwo – powiedziała wojewoda podkarpacka Teresa Kubas-Hul.

Teresa Kubas-Hul, wojewoda podkarpacka

Według przekazanych informacji województwo podkarpackie niemal w całości wykorzystało już ponad 278 mln zł z Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej w ubiegłym roku. Na 2026 rok region ma do dyspozycji blisko 300 mln zł, z czego większość środków została już zakontraktowana. Nowy fundusz ma być uzupełnieniem tych działań, a nie ich powtórzeniem.

Jest jeden warunek: wsparcie tylko dla nowych przedsięwzięć

Najważniejsza zasada programu jest prosta i decydująca o tym, kto dostanie pieniądze. Fundusz nie sfinansuje inwestycji, które już są prowadzone. Oznacza to, że samorządy, przedsiębiorcy i inne podmioty będą mogły sięgać wyłącznie po środki na projekty dopiero planowane.

– Przez najbliższe trzy tygodnie będziemy obecni we wszystkich częściach kraju, aby każdy samorząd i każdy przedsiębiorca mógł dowiedzieć się, jak skorzystać z tego instrumentu. Zależy nam, aby środki trafiły do projektów, które realnie zwiększą odporność państwa – powiedziała.

Marta Postuła, pierwsza wiceprezes Banku Gospodarstwa Krajowego

Postuła podkreśliła również, że fundusz nie służy refinansowaniu wcześniej rozpoczętych działań. W praktyce oznacza to premiowanie tych wnioskodawców, którzy chcą uruchomić nowe inwestycje wzmacniające odporność państwa i infrastruktury krytycznej.

• finansowane będą wyłącznie nowe projekty,
• wsparcie obejmie samorządy, przedsiębiorców i sektor kolejowy,
• naborowi towarzyszy ogólnopolska kampania informacyjna BGK,
• środki mają zwiększać odporność państwa na współczesne zagrożenia.

Na co można przeznaczyć środki z funduszu

Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności został opisany jako pierwszy w Europie mechanizm, który pozwala wykorzystać środki z Krajowego Planu Odbudowy bezpośrednio na inwestycje związane z bezpieczeństwem państwa. W puli części pożyczkowej znajduje się około 16 mld zł, a pieniądze mają trafić do projektów dotyczących m.in. infrastruktury krytycznej, ochrony ludności, cyberbezpieczeństwa, bezpieczeństwa energetycznego i technologii podwójnego zastosowania.

Największa część tej puli, czyli 11,2 mld zł, została przewidziana dla sektora komunalnego. Samorządy będą mogły finansować budowę, modernizację i remont schronów oraz innych obiektów zbiorowej ochrony, rozwój systemów ostrzegania i wykrywania zagrożeń, a także inwestycje w infrastrukturę transportową ważną dla mobilności wojskowej, w tym drogi, mosty i tunele. Wsparcie ma objąć również cyberbezpieczeństwo oraz zakup, modernizację i remont taboru do celów wojskowych lub dual-use.

Na kolej przeznaczono 2 mld zł. Pieniądze będzie można wykorzystać na budowę i modernizację linii kolejowych istotnych dla mobilności wojskowej, zakup lub modernizację taboru kolejowego do zastosowań wojskowych i dual-use, a także na projekty wzmacniające cyberbezpieczeństwo tego sektora. Przedsiębiorcy mają do dyspozycji 2,5 mld zł na inwestycje poprawiające bezpieczeństwo dostaw energii elektrycznej, paliw oraz kluczowych usług łączności, teleinformatyki i transportu.

Preferencyjne warunki i drugi filar programu

Program ma zachęcać nie tylko skalą środków, ale też warunkami finansowania. Samorządy będą mogły korzystać z pożyczek oprocentowanych na 0 proc., a okres spłaty może sięgać nawet 20 lat. Dodatkowo przewidziano możliwość częściowego umorzenia zobowiązań - do 20 proc., a w przypadku części inwestycji na obszarze Tarczy Wschód nawet do 40 proc..

Drugim filarem funduszu jest część kapitałowa o wartości około 7 mld zł, którą będzie zarządzać spółka Chrobry. Jak zapowiedział wiceprezes spółki Jan Banasiński, pieniądze mają wspierać zarówno młode przedsięwzięcia, jak i duże projekty infrastrukturalne związane z bezpieczeństwem i obronnością. Wśród obszarów zainteresowania wskazał technologie lotnicze, systemy łączności, cyberbezpieczeństwo oraz rozwiązania dual use.

– Przygotowaliśmy dwa portfele inwestycyjne: 500 mln zł dla projektów we wczesnej fazie rozwoju i 6,5 mld zł dla inwestycji dojrzałych oraz infrastrukturalnych – wyjaśnił.

Jan Banasiński, wiceprezes spółki Chrobry

Dzięki temu instrument pożyczkowy i kapitałowy mają działać równolegle. W praktyce ma to zwiększyć szanse na realizację większej liczby przedsięwzięć, które podniosą bezpieczeństwo państwa i wzmocnią strategiczne sektory gospodarki.

Temat jest istotny dla mieszkańców regionu, bo Podkarpacie odgrywa szczególną rolę w systemie bezpieczeństwa kraju, a nowe środki mogą przełożyć się na konkretne inwestycje w infrastrukturę, ochronę ludności i transport. Dla samorządów i firm z wschodniej Polski, w tym z Rzeszowa i okolic, to także szansa na uzyskanie preferencyjnego finansowania przy projektach o znaczeniu strategicznym.

Wnioski do Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności można składać w ramach rozpoczętego naboru, a szczegółowe zasady mają być prezentowane w całym kraju podczas kampanii informacyjnej Banku Gospodarstwa Krajowego. Informacje przekazał Bank Gospodarstwa Krajowego.