Taniec na linach na wieży Kościoła Farnego. Niezwykły spektakl w centrum Rzeszowa

Najpierw było tylko spojrzenie w górę, potem cisza i nagłe poruszenie tłumu. W minioną sobotę w samym sercu Rzeszowa fasada wieży Kościoła Farnego przestała być wyłącznie zabytkiem – stała się sceną, po której dwie artystki poruszały się jakby wbrew prawom grawitacji.

Na ulicy 3 Maja zaprezentowano spektakl tańca wertykalnego „BEZ DNA | BEYOND GROUND” w wykonaniu duetu Iris Gonzalez Crespo i Ireny Wiktor. Pokaz, łączący choreografię na linach z muzyką wykonywaną na żywo, znalazł się wśród najbardziej przyciągających uwagę punktów festiwalu Wschód Kultury – Europejski Stadion Kultury.

Pionowa scena, czyli dialog bez słów

Widowisko rozgrywało się na pionowej ścianie, gdzie klasyczne „prawo sceny” – przód, tył, dół i góra – przestaje działać tak, jak jesteśmy do tego przyzwyczajeni. Artystki, przypięte do specjalistycznych lin, prowadziły ruchowy dialog bez wypowiadania choćby jednego zdania. Ich gesty i zmiany tempa zastępowały słowa, a rytm budowały kolejne sekwencje przejść po murze.

Z perspektywy widza wyglądało to jak ciągłe balansowanie między kontrolowanym spadaniem a wrażeniem swobodnego lotu. Raz ciało „ciążyło” w dół, za chwilę jakby odrywało się od ściany. Zmiany punktów podparcia, praca ramion i nóg oraz wyczucie oporu lin tworzyły choreografię, w której ciężar własnego ciała stawał się pełnoprawnym narzędziem artystycznym.

W trakcie pokazu szczególnie wyraźnie widać było, jak ważne są techniki podtrzymywania i kontrolowania napięcia. Dzięki nim tancerki mogły rysować w powietrzu „niewidzialne linie” na tle nieba, a jednocześnie wchodzić w precyzyjne relacje – przyciągania, oddalania, przeciwwagi.

Muzyka na żywo i eksperyment w miejskiej przestrzeni

To, co działo się na ścianie, miało równie mocny odpowiednik w dźwięku. Oprawę muzyczną wykonywano na żywo, a jej charakter nie był typową ilustracją – tworzył osobną warstwę spektaklu, dopowiadając emocje i dynamikę ruchu. Wykorzystano m.in. saksofon, flet, taśmy oraz instrumenty drukowane w technologii 3D.

Takie połączenie – taniec wertykalny, performans i eksperymentalne brzmienia – sprawiło, że ulica 3 Maja na chwilę zmieniła funkcję. Zamiast codziennego ciągu spacerowego stała się widownią pod gołym niebem. Mieszkańcy oraz goście festiwalu obserwowali wydarzenie z zadartymi głowami, wielu z nich próbowało uchwycić sceny aparatami i telefonami. Finał zakończył się długimi brawami.

Kim są Iris Gonzalez Crespo i Irena Wiktor?

Za „BEZ DNA | BEYOND GROUND” stoją dwie artystki działające na międzynarodowej scenie – Iris Gonzalez Crespo oraz Irena Wiktor. Obie mieszkają i tworzą w Berlinie, gdzie rozwijają autorskie projekty edukacyjne i performatywne związane z tańcem współczesnym oraz powietrznym.

Iris Gonzalez Crespo od lat specjalizuje się w tańcu wertykalnym. W latach 2022-23 otrzymała granty na rozwój projektów takich jak badania w obszarze tańca powietrznego „ON AIR”, spektakl dla młodej widowni „Dandelion” oraz projekt „Between Closeness and Distance”. W 2023 roku potwierdziła swoje doświadczenie, zdobywając certyfikat instruktorki tańca wertykalnego metodą Moretti.

Irena Wiktor w 2024 roku zainicjowała projekt „Togetherness”, poświęcony budowaniu relacji poprzez ruch w powietrzu, zapraszając do współpracy Iris. Ten kierunek poszukiwań – przeniesienie rozmowy i emocji w przestrzeń „między niebem a ziemią” – znalazł kontynuację w pokazie zaprezentowanym w Rzeszowie.

• Miejsce: ulica 3 Maja w Rzeszowie, fasada wieży Kościoła Farnego
• Spektakl: „BEZ DNA | BEYOND GROUND”
• Artystki: Iris Gonzalez Crespo i Irena Wiktor (tworzą w Berlinie)
• Kontekst: festiwal Wschód Kultury – Europejski Stadion Kultury
• Muzyka na żywo: m.in. saksofon, flet, taśmy, instrumenty z druku 3D

„Zależało nam na stworzeniu takiej sytuacji, w której orientacja w przestrzeni przestaje być oczywista, a ruch może opowiadać o relacjach bez użycia słów.”

Irena Wiktor, artystka

„Taniec wertykalny to praca z ciężarem, oporem i zaufaniem do sprzętu – ale też do partnerki i do miejsca, które na chwilę staje się sceną.”

Iris Gonzalez Crespo, artystka

Rzeszowski pokaz „BEZ DNA | BEYOND GROUND” przypomniał, że festiwalowa energia może dosłownie wyjść poza ramy tradycyjnych scen. A gdy sztuka spotyka się z miejską architekturą – nawet dobrze znana fasada potrafi zaskoczyć mieszkańców czymś zupełnie nowym.